تورکشناس و دیپلومات معروف سویدن گونار یارینگ


گونا ر ولفرید یارینگ 12) Gunnar Valfrid Jarring اکتوبر 29 – 1907می (2002تورکشناس و دیپلومات سویدنی در شهر برنبی Brunnby سویدن در یک خانواده دهقان متولد گردید . نام او از جمله نامهای معمول و مشهور در سویدن بود پس از سفر به کاشغر و علاقمندی به زبان اویغوری او نام» یارینگ» را که به معنی دوست توست برای خود برگزید و به گونار یارینگ شهرت یافت. در سال 1926 تحصیلات خودرا در دانشگاه لوند سویدن اغاز نمود و در 1933با نوشتن تیزس خود “ مطالعاتی در اواشناسی تورکی شرقی” دکتورا Ph.D. گرفت وازان پس متباقی دهۀ 30 را به تدریس زبانهای تورکی در دانشگاه پرداخت. اودر جریان جنگ جهانی دوم به فعالیتهای دیپلوماتیک شروع نمود و به صفت دیپلومات در هند، ایران، سیرالانکا، پاکستان، شوروی وقت، عراق، تورکیه و واشنگتن اجرای وظیفه نمود. ضمنا درسال 1956 به صفت نمایندۀ دایمی سویدن در ملل متحد تعیین گردی. او نمایندۀ خاص سرمنشی ملل متحد در حل منازعات اسراییل و فلسطین درسالهای 1967 خ -1990 در شرق میانه به ایفای وظیفه پرداخت. درسال 1957 به صفت نمایندۀ خاص سرمنشی ملل متحد درحل مساله کشمیر ایفای وطیفه نمود. 

اومانند بیشتر اطفال سویدن انوقت در طفولیت با خواندن داستان سوین ایدین “ از یک قطب به قطب دیگر” به آسیای مرکزی دلچسپی پیدا کرد. یکی از استادان او در دانشگاه لوند، گوستاف رکویت متخصص زبان اویغوری که به همراهی هیأت سویدن به کاشغر سفر نموده بود، الهام بخش او در مطاله زبان اویغوری گردید. در سال 1929 گونار یارینگ به همراهی هیأتی سویدنی از راه روسیه و کوه های پامیر به کاشغر سفر نمود و یکسال را درانجا گذراند . پس ازان در طول زندگی خود بارها به انجا سفر نمود و مطالعات زیادی را در مورد فرهنگ وزبان اویغور ها انجام داد. علاقمندی او به تورکها و زبانهای تورکی سبب گردید تا قبل از جنگ جهانی دوم به افغانستان سفر نماید و اطلاعات ذیقیمتی را درباره افغانستان؛ تورکهای افغانستان و فرهنگ آنها جمع اوری کند. نتیجۀ مطالعات خودرا در کتابهای» افغانستان نوین» در سال 1937 «متنهای اوزبکی از تورکستان افغانی» در سال 1938 و «تورکهای افغانستان» را در 1939 به چاپ رساند. 

گونار یارینگ در طول سالها اقامت در کاشغر و مطالعات در باره زبان اویغوری موفق به گرداوری صدها نسخ قدیمی ومتن های اویغوری نایاب گردید که به مجموعۀ یارینگ مشهور است. در سال 1982 این مجموع بی نظیر و منحصر به فرد را به کتابخانۀ دانشگاه لوند سویدن اهدا نمود. این مجموعه یکی ازغنی ترین مجموعه های جهان بوده و سومین مجموعۀ بی نظیردر نوع خود است. این مجموعه حاوی 560اثر گرانبهای مربوط سده های 16 تا 20 است که از آسیای میانه به ویژه از شهرهای کاشغر، یارقند و اورومچی جمع اوری گردیده است. مجموعه نه تنها انعکاس دهندۀ جامعه تورکستان شرقی با ادبیات کلاسیک و فولکلور نسخ دینی اسلامی، اسناد قضایی و تاریخی؛ رهنمود های طبی؛ بازرگانی و تصوف میباشد ، بلکه ضمنا در برگیرندۀ نوشته های قلمی خود او نیز میباشد. همچنان تمام مواد چاپ شده مطبعه هیأت سویدن در کاشغر از سال 1901 تا 1937 را دربرمیگیرد. گونار یارینگ علاوه بر تورکی اویغوری به زبانهای فارسی، عربی، انگلیسی، سنسکرت، روسی، تورکی و فرانسوی نیز مسلط بود. 

گونار یارینگ تالیفات زیادی دارد. بعضی از اثار او عبارتند از: 

• افغانستان نوین1937
• لهجۀ اوزبکی قلیچ )تورکستان روسی 1937(
• متنهای اوزبکی از تورکستان افغانی1938
• قبایل تورکهای افغانستان 1939
• دیده گاه اوزبکها در باره شهرهای بومی و ماحول شان 1939
• برگشت به کاشغر 1986
• داستانی از آسیای مرکزی 1973
• مواد چاپی از کاشغر 1991
• یادداشتهایی در باره تورکی شرقی ) اویغوری جدید 1981(
• نامهای تورکی جاهادر آسیای مرکزی 1997
• خاطرات کاشغر 1979
• خاطرات 1939-1952
• مطالعات اتنیلوژیک هیأت سویدن در سینکیانگ جنوبی1979
• رقابت میوه جات 1939
• چهار متن تورکی شرقی 1989
• متنهای تورکی شرقی در بارۀ البسه1992
• مجموعه ای از اشعار اویغوری جدید 1996
• زراعت وباغبانی علمی در اوایل سدۀ بیست درآسیای مرکزی 1998
• مجوعۀ اشعار، ضرب المثلها، قصه ها، .. از تورکستان شرقی 1946
• درویش و قلندر 1987
• برخورد فرهنگها در آسیای مرکزی 1991

گونار یارینگ و مارگاریتا هوک در منزل گونار یارینگ 1998 ، مارگاریتاهوک کتاب گونار یارینگ  “ نامهای تورکی جاها در اسیای مرکزی” را بدست دارد.

دررابطه به کتاب “تورکهای افغانستان” به قلم گونار یارینگ

تورکهای افغانستان – تلاش مقدماتی در جهت دسته بندی اقوام تورک افغانستان

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: