شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت نهم


حکمرانی تورکها بر هندوستان و یک حکمران تورک در ادبیات معاصر اوزبیک

بسیاری از کارشناسان آثار تاریخی، عمارت تاج محل واقع در شهر «آگرا» ی ِ هندوستان را بعنوان هشتمین عجیبه جهان قبول دارند. در این عمارت میتوان به ارزش و اعتبار یک زن درجهان پی برد. نام این نسیم که از تورکستان برخاسته و با ورود به هندوستان در قرن هفدهم در قالب عمارتی تجسم یافته تاج محل می باشد. «شاه جهان» حکمران تورک خاندان بابوریان در هندوستان بدنبال از دست دادن همسر جوانش تاج محل را به یاد او بنا نهاد.

در ساخت این بنا ازمعماران آناتولی و استانبول کمک گرفته شد که روایت است در میان آنها شاگردان معمار سینان نیز وجود داشته اند. روی این آرامگاه که از مرمر سفید ساخته شده است گنبدی مخروطی که به قطره اشک چشم شباهت دارد قرار گرفته است. دیدن این عمارت گویی به آدمی احساس غم و گریه القا می کند. شاه جهان در رابطه با آرامگاه و تربت همسرش «ممتاز محل» که در سی و هفت سالگی چشم از جهان فروبست چنین گفته است: اگر گناهکاری به این مقبره پناهنده شود گناهانش پاک می شود. تماشای این بنا آدمی را محزون و گریان می سازد ولی این گریه انسان را راحت می کند. حتی خورشید و ماه نیز با نگاه به این بنا گریه می کنند.

تاج محل را باید تصویری از دوران حکمرانی تورکها بر هندوستان نامید. اگر موافق باشید در این قسمت از برنامه بیشتر پیرامون دوران حکمرانی تورکها بر هندوستان سخن بگوییم . پروفسور دکتر «انور کونوکچو» دوران حکمرانی تورکها بر هندوستان را چنین توصیف می کند:

شاه جهان یکی از منسوبین به خاندان تورک بابوریان بود. اما باید به این نکته تاکید نمود که قبل از بابوریان نیز خاندانهای دیگر ترک در هندوستا بویژه در شمال غربی آن حکمرانی نموده بودند. هندوستان که تقریبا همانند قاره ای می باشد، با جغرافیای غنی خود همواره مورد توجه جوامع و کشورهای همسایه بود. اسکندر مقدونی که اولین معمار موج هلنیزم و پایانبخش مجودیت امپراطوری پارس بود، اولین استیلاگری بود که هندوستان بخود دید. بعد از تضعیف دولت هلن ماجراهای

» Yüe- çi «ها در هندوستان آغاز شد. در منابع هندی و بیزانس آمده است که » Akhun»ها مدتی طولانی بر شمالغربی هندوستان حاکم بوده اند. » آک حونها» که در افغانستان و شمال هندوستان حکمرانی نموده اند، در عین حال بر اراضی و راههای غرب هندوستان حاکم بودند. در دورانی که دین زرتشت، دین مبین اسلام و بودیسم گسترش یافته بود، غزنویان در شمالغربی هندوستان، دولتی با هویتِ تورک تاسیس نمودند. بعد از حکمرانی پادشاهان غزنوی همچون سبکتکین و محمود غزنوی در این سرزمین، » Gürlü» ها یکی دیگر از خاندانهای تورک بر سر کار آمدند.

» Tuğluk» ها مبنای بسیاری از دول هندوستان بشمار می روند. والیان و فرماندهان آنها در گجرات، Mavla، Dekkan، بنگال و حتی در جنوب هندوستان نمایندگان نیروهای تورک- اسلام بودند. بعد از مدتی بابور شاه در هندوستان وارد صحنه تاریخ شد.

جنگ » پانی پات» برای هندوستانی ها، همانند جنگ ملازگرد برای تورکهای تورکیه، ارزش و اهمیت زیادی دارد. با این پیروزی دروازه های هندوستان تماما بر روی سلسله تیموریان گشوده شد. بدین ترتیب بابور در هندوستان دولتی بسیار قدرتمند را همانند عثمانیان بنا نهاد. گرچه برخی از منابع، این دولت را بعنوان دولت تورک – مغول نامیده اند ولی باید گفت این موضوع کاملا اشتباه است زیرا این سلسله تماما به یک خاندان نجیب و اصیل ترک یعنی تیموریان منسوب است. بله دوستان عزیز! حال می توانیم به داستان بابور بپردازیم.

» Pirimkul Kadir» یکی از نمایندگان مجلس اوزبیکستان در رمانی بنام » شبهای پر ستاره» زندگی بابور را به رشته تحریر در آورده است. این رمان بعدها بصورت یک سریال تلویزیونی تهیه شده و بارها از تلویزیون اوزبیکستان به نمایش درآمد.

«پریمکول کادیر» رمانهای دیگری نیز راجع به فرزندان و نوادگان بابور به قلم گرفته است. بابور در شهر » Andican» واقع در دره فِرگانای اوزبیکستان چشم به جهان گشود. از اینرو او برای نویسندگان معاصر اوزبیک عنصر الهام بخشی بوجود آورد.

» پریمکول کادیر» در این رمان، بابور شاه را بعنوان دولتمرد و فرمانده ای جسور و بی باک، نویسنده و شاعری با احساس و کلا انسانی با ویژگی های متفاوت معرفی کرده است. مبارزه در تورکستان برای بدست گیری حکومت باعث گردید تا بابور راه هندوستان را در پیش بگیرد. او در مدت کوتاهی موفق شد تا در شمال هندوستان دولتی قدرتمند بنا کند که می توان آنرا با دولت عثمانی مقایسه نمود. دولت بابوریان با عمری ۳۵۰ ساله بعد از امپراطوری عثمانی دومین دولت بزرگ و پایدار تورکها محسوب می شود.

بابور تمامی وقایع و تحولات و شخصیتهای مختلف را در کتابش بنام بابورنامه توضیح می دهد. این اثر هم از نظر بیان وقایع آنزمان و هم شیوه بیان این وقایع اهمیت بسزایی دارد.

پروفسور دکتر » İristay Koçkartayev» محقق اوزبیکستانی در کتاب بابورنامه اطلاعاتی اینچنینی ارائه می دهد.

البته بابور را نمی توان فقط پادشاه نامید زیرا او در عین حال نویسنده ای بزرگ، شاعر و نثر نویسی با احساس بود. منظور از نثر نویسی نحوه نگارش بابورنامه بوده و بابور در این کتاب تمامی وقایع از روزهای اول امپراطوری خود تا اواخر آن را نوشته است. اهمیت این اثر بر واقع گرایی آن تکیه داشته و بابور در آن علاوه بر بیان وقایع زندگی خود، از دیگر دول، طوایف و انسانهای کشورهای دیگر هم سخن بمیان آورده است. این اثرعلاوه بر ارزش تاریخی از ارزش ادبی نیز برخوردار بوده و بیانگر پرتره تورکها در آن دوران است. با مطالعه این پرتره ها به وضع پوشاک و زندگی تورکها در ۵۰۰ سال پیش پی می بریم. غنای زبان تورکی در این اثر خود را نشان داده و بعلت شیوایی نگارش براحتی قابل فهم است. بابورنامه بعلت محتوی تاریخی و ادبی حتی در زمان نگارشش به زبانهای مختلف ترجمه شده بود.

دولت بابوریان که توسط بابورشاه، فرزندان و نوادگانش تاسیس و توسعه یافت دورانی صلح آمیز و با ثبات برای هندوستان به ارمغان آورد. این دوران به دوران باثبات و صلح آمیزی که عثمانیان در آسیای میانه و ممالک بالکان بوجود اورده بودند شباهت داشت. پروفسور دکتر»İristay Koçkartayev» ، دراین مورد چنین می گوید :

جواهر لعل نهرو نخست وزیر فقید هندوستان در زمان اتحاد جماهیر شوروی سابق به اوزبیکستان سفری کرده بود. این اولین بار بود که مردم اوزبیکستان، یکی از جمهوریهای اتحاد جماهیر شوروی سابق، رئیس دولتی خارجی را میدیدند.

جواهر لعل نهرو در میتینگ بزرگی گفت: شما تورکهایی که اینجا هستید دو بار هندوستان را تسخیر نموده اید. بابور شاه اولین بار هندوستان را تحت استیلای خود در آورده و دولتی مرکزی تاسیس نمود. او درگیری های جوامع مختلف هند را از میان برداشته و صلح و آرامش را برای هندوستان به ارمغان آورد.

شما با اکبر شاه برای دومین بار هندوستان را تسخیر کرده و او با اقدامات بزرگ و مفیدش قلب تمامی هندوستانی ها نیز تسخیر نمود.

در اینجا باید به این نکته اشاره نمود همانگونه که تورکهای ترکیه درتمامی جهان فضایی صلح آمیز و با ثبات مستقر ساختند بابورشاه و خاندانش نیز در هندوستان به همین موفقیت دست یافتند. آنها آشتی مابین ادیان مختلف را بوجود آورده و انسانها را نیز بهم نزدیک ساختند.

بعد از سالهای ۱۸۵۰ نقش و موجودیت سلسله بابوریان پایان گرفت. هندوستان بعد از خاتمه حکمرانی تورکها زیر سلطه انگلیسیها در آمد. قلعه ها، راههای آبی، آرامگاهها، موسسات آموزشی، مساجد، درگاهها و کاخ ها گرچه ارزش قبلی خود را حفظ نکرده اند ولی هر محقق و جهانگردی را به حیرت وا می دارند.

تاج محل زیبایی و احتشام خود را صدها سال است که حفظ نموده است. طبیعی است اثاری که از دوران استیلای صد ساله انگلیسی ها در هندوستان باقی مانده است را به هیچوجه نمی توان با آثار معماری قدیمی مقایسه نمود.

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت اول

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت دوم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت سوم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت چهارم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت پنجم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت ششم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت هفتم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت هشتم

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: