مدنیت های باشکوه باستانی، قبل از هجوم به اصطلاح آریائی ها – قسمت دوم


بخش دوم
در گذشته، مردمان جهان بر اساس نظریات باستان شناسان، حوزه رود نیل را مهد تمدن اولیه جهان که خالق آن مصری ها بودند، میدانستند. اما با گذشت زمان این نظریه با کشف تمدن سومری ها در بابل(بین النهرین) مهر باطل شد خورده و همه محققین و باستان شناسان متفقا تمدن «سومری» ها را جزء تمدن اولیه انسانی در جهان قلمداد کردند . «پروفسور woolley كه از طرف دانشگاه پئنسيلوئييا و موزه بريتانيا بعنوان رئيس هيت كاوشگري در شهر اور بدانجا فرستاده شده بود بعد از سالها تحقيق مينويسد»خلق سومر در بين النهرين 2500 سال قبل از مصريان تمدن بشري را بنا نهادند» وي فرضيه قديمي بودن تمدن مصر را با مدارك قطعي طرد كرده و مي نويسد» سومريان در 3500 سال قبل از ميلاد مراحل پيشرفته تمدن را پشت سر گذاشته بودند و به مصر، آسياي صغير، يونان، آشور و غيره راه تمدن را نشان داده بودند.«{8}این کشف بزرگ تاریخی، ادعای جعل کاران تاریخ را که آریائی ها را خالق تمدن اولیه در بین النهرین و ایران میدانستند، نیز نقش بر آب ساخت . ویل دورانت در کتاب مشهور تاریخی اش بنام تاریخ جهان در بخش مشرق گهواره تمدن درین باره چنین صادقانه اعتراف کرده است : «همه آرياييان، خود واضع و مبدع تمدن نبوده، بلكه آن را از بابل و مصر به عاريت گرفته‌اند؛ يونانيان نيز سازندة كاخ تمدن به شمار نمي‌روند، زيرا آنچه از ديگران گرفته‌اند بمراتب بيش از آن است كه از خود برجاي گذاشته‌اند. يونان، در واقع، همچون وارثي است كه ذخاير سه‌هزارسالة علم و هنر را، كه با غنايم جنگ و بازرگاني از خاورزمين به آن سرزمين رسيده، بناحق تصاحب كرده است. با مطالعة مطالب تاريخي مربوط به خاور نزديك، و احترام گذاشتن به آن، در حقيقت وامي را كه نسبت به مؤسسان واقعي تمدن اروپا و امريكا داريم ادا كرده‌ايم.»{9}
از آنجائی که سومریان ایجادگران نخستین خط جهان یعنی خط میخی بودند و به این اعتبار، طبعا نخستین بنیانگذاران تمدن جامعه بشری نیز بحساب میآمدند . در واقع بنا بگفته بزرگترین سومرشناس معاصر ساموئل نوح كريمر:» تاریخ از سومریان آغاز می گردد». اما جالب اینجاست که آقای کریمر سومر شناس معروف، زبان سومریان را از خاندان زبان ترکی دانسته و بطور واضح مينويسد که «زبان سومرها فرم قديمي زبان ترکي بود و تصديق ميکند که سومرها پايه گذار تمدن بشري هستند.»{10} بعدا کریمر شروع به ترجمه الواح و کتیبه های سومری کرده و در کتاب الواح سومری مینویسد که :«سومرها از آسياي ميانه و از طريق قفقاز به آذربايجان آمده، و بعد از سكونتي دراز مدت در آنجا، به بين النهرين مهاجرت کرده و در آنجا ساكن شدند . وي ادامه ميدهد: سومر ها در ايجاد تمدن آراتتا در آذربايجان و تمدن هاي باستاني در غرب ايران نقش بزرگي داشتند. آراتتا، 5000 ق م در آذربايجان زندگي ميكردند و بعدها از آنجا به بين النهرين کوچ کردند.»{11} آقای ساموئل هوك در كتاب «تاريخ اوسانه در خاورميانه نیز » ريشه نژادي سومريان را با ساكنين قديم آذربايجان قوتتي ها، لولوبي ها، سابير ها، گيلانكاسپي ها و غرب ايران کاسسي ها، ايلاميان يكي ميداند.»
بعد از مدتی ژان اوپئر عالم و تاریخدان فرانسوی نیز در اوایل قرن بیستم، بعد از سالها تحقیق بر روی آثار و لوحه های سومری، زبان سومری را خویشاوند زبان ترکی یافت که هردو جزء زبان های التصاقی اند . سالها بعد از او باستان شناس و معروفترین سومر شناس دنیا “فریتیز هومئل ” بعد از تحقیقات وسیع علمی و ترجمه تعدادی از لوحه های سومری با استناد بر کشفیات تاریخی جدید از نوشتجات سومری، خویشاوندی خیلی نزدیک سومری و ترکی را ثابت کرده و نوشت«یک شاخه ای از اجداد ترکان در ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد از وطن اصیل ترکان یعنی آسیای میانه کوچ کرده و به آسیای نزدیک آمده و تمدن های زیادی را از جمله تمدن سومر را افریدند . آثار باقی مانده از سومرها نشان میدهد که زبان ترکی در قدیم به چه شکلی بوده است.»{12}در داستان افسانوی گيل گميش نیز میخوانیم که شاه و خداي شهر اوروک در سومر، در سفر دور و دراز از سومر به وسط دریای خزر به نزد «اوتنا بيشديم» میرود تا راز زندگی ابدی و فناناپذیر را پیدا کند . این مسئله که چرا راز بقا را شاه شهر اوروک در دریای خزر جستجو میکند نه در خلیج فارس که در کنارش موقعیت دارد، خود منشاء تباری ترکی سومری ها را میرساند که با گذشت قرن ها، وطن اصلي خود آسياي ميانه و دریای خزر را فراموش نكرده و حتي در جریان کاوش های باستانی مشخص گردیده که سومری ها مردگان شان را به پهلو و رو به شمال شرق (رو به آسیای میانه) دفن کرده اند . از طرف دیگر واژه گیل گیمیش اصلا ترکی بو ده و سومریان نیز در كتیبه های سومری مسیر آمدنش را به بین النهرین از طریق  کوه های ایم كورا، (ایم= شمال_شرق، كورا= كوه) ترسیم میکند . سومرها در حدود 5500 سال قبل از میلاد از اقوام هم نژاد و همزبان خود در آذربایجان یعنی هوری ها، سابیرها سوبار ها، قوتتی ها، لولوبی ها، آذ ها، جدا شده و به بین النهرین كوچ كرده و در آنجا یکی از تمدن های شگفت باستانی را حدود 4500 سال قبل از میلاد بنا نهادند. به همین دلیل از 5000 سال به این طرف نشان پای ادبیات مکتوب ترکی را در الواح گلی پخته در سومر نیز میتوان یافت » در حدود 3000-3200 سال پيش از ميلاد مسيح ، نخستين آثار تاريخ ادبيات تركي در شهر سومري ” اوروق” ايجاد شده است .در سرزمين ميان دجله و فرات، نخستين نگارندگان آثار مكتوب تركي سومري با ني هاي نوك تراشيده بر روي الواح گلي پخته مي نگاشتند.»{13}
بعد از کشف تمدن عظیم سومر در بین النهرین (سرزمین عراق کنونی) این باور که سومر کانون اولیه تمدن در جهان باستان بوده است، در بین همه باستان شناسان جا افتاد و همه متفقا تمدن سومر را جزء تمدن اولیه در جهان قلمداد کردند . اما بعد از مدتی، نظریه باستانشناس آمریکایی رافائل پومپللی»در کتابی تحت عنوان»Exploration in Turkestan » این باور که تمدن اولیه همان تمدن سومری ها است، را نیز متزلزل ساخته و می نویسد :»بسیار پیش از پیدایش تمدنهای سومر و مصر، ساکنین سرزمین ترکمنستان باستانی، تمدن بسیار پیشرفته ای آفریده اند که 2000 سال تداوم داشته . پیدایش نخستین شهرک ها، سیستم آبیاری پیشرفته و نخستین کشت گندم، صنعت سفال سازی و اشیاء زینتی، قالی بافی … متعلق به این دوره میباشد.«{14}که وی آنرا بنام منطقه ای که این تمدن کشف گردیده است یعنی خرابه های تاریخی » أنو» در چند کیلومتری شرق آشغ آباد (عشق آباد) پایتخت امروزی و باستانی ترکمنستان، «تمدن آنو» نامیده است . حتی باستان شناس مشهور روسیه و ترکمنستان آقای پروفسور «ماسون» معتقد است که نخستین علائم نوشتاری نیز در این دوره و دراین منطقه به چشم می خورد . به همین لحاظ اکثر محققین و باستان شناسان، تمدن «سومر» در بین النهرین را ادامه و انکشاف تمدن «أنو» میدانند . «کلمه «آنو» در زبان سومری به معنی خدای آسمان بوده و نام بزرگترین پرستشگاه «اوروک» شهر مشهور سومریان نیز بنام خدای آسمان «آنو» میباشد. درزبان سومری نام های متعددی از این کلمه مشتق شده، از جمله » این-آننا» (الهه زیبایی سومریان)، » کولی-آننا» (به معنی دوستدار خدا و لقب رب النوع نعمت و فراوانی)، » آننا-تو» (لقب یکی از زن-خدایان سومری) و غیره. در زبان ترکمنی نیز از بقایای این کلمه باستانی علاوه بر نام جغرافیایی » أنو» به واژه هایی چون » آننا گونی» ( جمعه در مفهوم روز خدا. همانگونه که میدانیم در کلیه ادیان روز هفتم روز خدا و مقدس شمرده می شود.)، » آننا قولی» (در مفهوم بنده و دوستدار خدا)، » آننابردی» (درمفهوم خداداد) و نیز نامهای دیگر زنانه و مردانه چون آنناگول، آننا تواق، آننالی و غیره موجود میباشد.»{15} ويل دورانت نیز در جلد اول اثر بزرگ خود بنام “تاريخ تمدن” زير عنوان “گهوارهٍ تمدن هاي جهاني، راه هاي پيچيده و گيجي آور أنو «منشأ تمدنهاي سومر و ايلام را تمدن مقدمتر “أنو” واقع در 14 کيلومتري شرق آشغاباد پايتخت ترکمنستان ارزيابي ميکند و در بخش مربوط به سومريان نيز آسياي ميانه بودن موطن اصلي اين قوم را بسيار محتمل دانسته،  به شباهت زبان سومري با زبان مغولي نيز بعنوان يکي از دلايل اشاره ميکند.»{16}
به شهادت تاریخ در شهر آلتين تپه در ترکمنستان نیز آثاري از تمدن باستانی کشف گردیده است كه پايه ‌هاي آن بر كشاورزي و گله‌داري بوده و گذشتة آن تا هزارة هفتم پيش از ميلاد می ‌رسد. اين تمدن تا هزاره دوم قبل از ميلاد پابرجا و شكوفا بود . در هزاره چهارم پيش ازميلاد و در آلتين تپه مهرهاي مسطح سفالي ساخته مي شد كه در پشت آن يك برآمدگي وجود داشت، كاربرد اين مهرها را به عنوان تعويذ و احراز مالكيت دانسته ان . در شهر آلتین تپه از جمله آثار كشف شده، يك ساختمان بسيار بزرگ آجري است كه باستان شناسان معتقدند که این ساختمان بزرگ شايد پرستشگاه يا محلی براي سكونت گروهی مردمان آن زمان بوده است . از این سایت باستانی، وسایل زندگی، تنور پخت نان و اشياء هنري و تزئینی به دست آمده‌ است. صنعت سفالگري در آسياي ميانه حتی در هزاره هاي سوم و چهارم پيش از ميلاد پيشرفت زيادي حاصل کرده بود که برای ساختن حدود 30 گونه متفاوت ظروف سفالي، از كوره هايي كه حرارت در آنها به 1200 الی 1400 درجه سانتيگراد مي رسيد استفاده میکردند که در اين نوع كوره ها گنجايش بيشتر و امكان پخت بهتر وجود داشت. «سفال هايي با نقش هاي گوناگون بر زمينه سرخ و تنور هايي كه گرماي آنها تا 1400 درجه سانتيگراد مي‌رسيده و پيكرة گلين جانوران و آدمياني كه تن شان با پيكر جانوران در آميخته و زنان به شيوة استيليزه يا بسيار ساده پيدا شده ‌است. از گورهاي آنان آثاري يافته شده كه دلالت بر يك نظام اجتماعي پيشرفته مي‌كند. در بعضي از تابوت هاي توانگران مُهره هاي مفرغي و سيمين و در بعضي ديگر كه  از آن تهيدستان بوده سفال هاي گوناگون يافت شده است.»{17}
یکی دیگر از محوطه های باستانی مهم ترکمنستان که به عصر آغاز کشاورزی (تولید غذا) و نوسنگی تعلق دارد، آثار باستانی کشف شده در جیتون است . در جیتون اواسط هزاره ششم قبل از میلاد سفالهای منقوش به رنگهای قرمز با زمینه زرد ساخته می شد .«جیتون در 30 کیلومتری شمال غرب عشق آباد و حاشیة صحرای قراقوم است . کافتین در 1331 ش /1952 م برای اولین بار این محوطه را کاوید و ماسون تحقیقات او را ادامه داد. در کاوش جیتون ، 35 واحد مسکونی از خشت خام و بلوکهای گل رس خاکبرداری شد که از قدیمی ترین نمونه های معماری به دست آمده در آسیای میانه به شمار می رود. تمدن جیتون را با تمدن های اولیة جارمو و عبید در بین النهرین قابل مقایسه دانسته اند. از نقاط باستانی مهم دیگر در ترکمنستان، نمازگا تپه و قره تپه است که حاوی نشانه هایی از فرهنگ های عصر کشاورزی تا ادوار مس و مفرغ است . بوکینیتچ ، کاوش را در نمازگا تپه (در جنوب شرقی عشق آباد و در فاصلة سی کیلومتری خاک ایران ) از 1339/1920 آغاز کرد. او پژوهش های خود را به چگونگی روش های آبیاری در دوران اولیة تولید غذا معطوف داشت. سپس ماروشچنکو در 1309 ش /1930 کاوش را در نمازگا تپه دنبال کرد، اما این کافتین بود که در آغاز سال 1329 ش /1950 م ، توانست گسترش دوران های پیش از تاریخ و تسلسل آنها را در آن منطقه بیان کند.»{18}
این مظاهر تمدن در زمانی در شمال هندوکش موجود بوده که سایر مردمان جهان در مراحل غارنشینی که جزء کمون های ابتدائی زندگی بشر به حساب میاید، زندگی میکردند . برای اثبات این موضوع در انسیکلوپدیای ترکمنستان شوروی (سابق) چنین آمده است : «هشت هزار سال پیش، زمانیکه در آسیای نزدیک و ترکمنستان جنوبی{شمال هندوکش}تمدن کشاورزی نخستین و دامداری گسترش یافته بود، در دیگر نقاط جهان اقتصاد ابتدایی و ساده شکارچی گری حاکم بود . در سرزمین های فوق الذکر با اسکان کشاورزان، نخستین روستا ها بوجود آمده بود. در این روستا ها هر خانواده بطور مستقل در خانواده های تک اطاقه زندگی میکرده اند. در محدوده ترکمنستان، انسان ها 5000 سال ق.م . مس و طلا، و اوایل هزاره چهارم ق.م. نیز برنز را مورد استفاده قرار میداده اند. کشف مس و برنز گسترش ابزارهای هرچه پیشرفته تری را امکان پذیر ساخته است.»{19}
جای پای تمدن اولیه بشری در قسمت شمال هندوکش 9000 سال قبل از میلاد مسیح، آنهم چنان پیشرفته به مشاهده میرسد که شامل کشاورزی و کشت انواع گندم بوده و مس و طلا و برنز را مورد استفاده قرار داده است و هم زمان در جنوب هندوکش نیز مردمانی متاثر ازین تمدن زندگی میکرده اند .  به همین دلیل  پروفیسر «اسکو پرپولا» Asko Parpola معتقد است که  وحدت و همگرایی هر دو سوی کوه های «هندو کش» راه را برای تبادله فرهنگی گسترده در هر دو سو باز کرده است . به همین دلیل باستان شناسان در اثر کاوش های باستانی از مغاره چهل ستون در مرکز بامیان بعضی آلات و ابزار سنگی و استخوانی بدست آورده که پیدایش این قبیل آثار بیانگر آن است که این دوره متعلق به عصر پارینه سنگی بوده و انسانهای آن زمان از آلات و ادوات یاد شده برای شکار و دفاع از خویش استفاده میکردند . با توجه به ارتباط مردمان حوزه تمدنی شمال و جنوب هندوکش، مناطق غار چهل ستون در ولایت بامیان و دشت ناهور از مربوطات ولایت غزنی، نمونه های کوچکی است از اثار بجا مانده باستانی در مناطق هزارستان که اگر مورد کاوش های بیشتر علمی باستان شناسان قرارگیرد نه تنها بخش عمده ای از تاریخ هزاره ها بل زوایای تاریک تاریخ کشور مان افغانستان نیز روشن خواهد شد .
با توجه به گفته های بالا و ارایه شواهد و مدارک تاریخی، تائید می شوود که نه تنها افغانستان کنونی، بلکه حوزه رود سند و حتی بین النهرین و آسیای میانه قبل از هجوم آریائی ها مسکن اقوام بومی و از آنجمله ترک–مغول بوده اند . با این حساب، قطعا هزاره ها نیز که جزء اقوام ترک-مغلی میباشند از جمله بومی های این کشور به حساب میایند. مرحوم غبار نیز در کتاب «افغانستان در مسیر تاریخ» از هزارستان بنام ستاگیدیا نام برده و قدامت آن را قریب ۵۰۰۰ سال پیش ذکر کرده است . دكتور سید عسکر موسوی در باره قدامت تاریخی هزاره ها معتقد است که هزاره ها يكی از قديمی ترين ساكنان منطقه می باشند و در کتاب«هزاره های افغانستان» مینویسد که : «نياكان هزاره ها به ساكنان ترك آسيای مركزی و شرقی كه بيش از 2300 سال پيش از شمال و جنوب هندوكش به نواحی موسوم به هزاره جات كنونی مهاجرت كرده بودند، باز مي گردد.»{20} . پس با این ماخذ ها و دلایل تاریخی مشخص میگردد که قبل از هجوم آریائی ها در قسمت شمال و مناطق مرکزی افغانستان، مردمان بومی ترک نژاد زندگی میکردند که جزء اجداد اولیه هزاره ها نیز بوده اند .
ادامه دارد
پی نوشت ها :
8 – ترک های سومر، بانیان تمدن بشری . http://azerses.110mb.com/sumer2.html
9 – ویل دورانت . تاریخ تمدن . بخش مشرق گهواره تمدن . ص 142
10 – کتاب » Inanna ، Queen of Heaven and earth» 1983 ، صفحه 130،
11 – ساموئل نوح كريمر كتاب «الواح سومري» صفحه 258
12 – تاریخ ترکان ایران،جلد۱، پروفسور ذهتابی
13 – دكترحسين محمدزاده صديق كتاب “يادمانهاي تركي باستان” صص 28-27
14 – Explorations in turkestan – Raphael Pumpelly – the University of Michigan- 1908 25
15 – http://zanjanturk.blogfa.com/post-6.aspx
16 – Will Durant ;Kulturgeschichte der Menschheit; K ِln-1985, s. 109-110
17 – :  http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/80/html/80-61.htm
18 – http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=212
19 – https://www.sharemation.com/Araz44/turkman.-sumer.htm?uniq=-yoeq84
20 – داکتر عسکر موسوی- کتاب«هزاره های افغانستان» ص 73

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: