شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت دوم


روند تشکل طوایف تورک

دده قورقود پدر مشترک تمامی طوایف تورک، پیر و مرشد شعرای مردمی وبزرگ ‏بزرگان می گوید، ‏ ‏ای چهل برادرم بنزدم آئید ‏سرم فدای شما باد

‏در برنامه هفته گذشته سخنان نغز رهبر کبیر آتاتورک را به سمع شما رساندیم. این سخنان ‏که سالها پیش ایراد شده است، از نظر هدفی که پیش رویمان گذاشته و مسئولیتی عظیم را بر گردنمان ‏می نهد، بسیار حائز اهمیت است. از اینرو در آغاز برنامه امروز تکرار این بیانات را ضروری می ‏دانیم. آتاتورک رهبر کبیر در سال ۱۹۲۳ برای اینکه بندهای ارتباطی بین تورکهای آناطولی وتورکهای ‏آسیای میانه را مستحکم تر سازد، چنین اعلام داشته بود:‏ ‏‏

امروز اتحاد جماهیر شوروی دوست و متفقمان است. ما به این دوستی احتیاج داریم. اما ‏کسی نمی داند که فردا چه اتفاقی روی خواهد داد. اتحاد جماهیر شوروی نیز می تواند روزی همانند ‏امپراطوری عثمانی و امپراطوری اتریش- مجارستان از هم پاشیده و تکه تکه شده و مللی را که امروز ‏در دست دارد، از کف بدهد. آنموقع است که تورکیه باید مسیر خود را مشخص سازد. ما برادرانی هم ‏کیش، همزبان و همنژاد داریم که زیر سلطه این دوستمان زندگی می کنند. ما باید خود را برای حمایت ‏از آن برادرانمان مهیا سازیم. خواهید پرسید ملتها چگونه خود را برای این موضوع آماده می سازند. ما ‏باید پلهای معنوی را پاس بداریم ….. زبانمان یک پل ….. دینمان یک پل ….. و تاریخمان یک پل ‏ارتباطی ست …. ما باید به ریشه مان بازگشته و در وقایعی که تاریخ آنها را از هم تفکیک کرده است، ‏متحد شویم.‏

‏هدف اصلی این سری برنامه توضیح و تشریح ارزشهای فرهنگی و تاریخی جهان ‏مشترک تورک در راستای ایده آلهای آتاتورک می باشد.

همکاری در عرصه های مختلف که پایۀ آن ‏برارزشهای مشترک بنا گذاشته شده است یکی از موضوعات سری برنامه شاخه های چنار کهنسال را ‏تشکیل می دهد.‏ ‏ما در این برنامه سعی خواهیم نمود تا شما را با طوایف مختلف تورک که در جغرافیای ‏وسیعی از شرق آسیای میانه و دشتهای سیبری تا ممالک بالکان و اروپای شرقی زندگی می کنند، آشنا ‏سازیم.‏ ‏همانگونه که اطلاع دارید امروزه بسیاری از جوامع در جستجوی هویت خود بوده و در ‏این راستا نیز جرو بحث های زیادی پیرامون نام تورک و هویت تورک جریان دارد. بهمین علت بیجا ‏نخواهد بود که پیرامون چگونگی مطرح شدن نام تورک و عناصری که در تشکیل هویت تورک حائز ‏اهمیت هستند، توضیح دهیم. چونکه در نامگذاری جوامع برادری که در واپسین سالهای قرن ۲۱ ام به ‏استقلال دست یافته اند، تصورات متفاوتی می تواند تجسم یابد.‏ ‏قدمت دیرینه اقوام تورک موجب شده است تا محققان در منابع تاریخی پیرامون نام تورک ‏دست به مطالعاتی بزنند.

براساس این مطلاعات منظور از کلمات تارگیتا در کتاب هرودوت، توگ ‏هارما در تورات و تورکو در کتیبه های مکشوفه خاور نزدیک تورکها می باشند. در متون دینی نیز نام ‏پسر یافس یکی از فرزندان حضرت نوح نیز تُورک قید شده است.‏ ‏با کلمه تورک برای اولین بار با تلفظ امروزی آن برروی کتیبه های اورهون که در خلال ‏قرن ششم و هفتم بعد از میلاد در عصر گوک تورکها حک گردیده است، روبرو می شویم. اما نباید ‏فراموش کرد که این بمعنای آغاز تاریخ ظهور تورکها درتاریخ نبوده و تحقیقات انسان شناسی و ‏باستانشناسی، موید زندگی قومی با تیپ تورکهای اوغوز در کوههای آلتای در هزاره سوم قبل از میلاد ‏می باشد.

مرحوم پروفسور بهاالدین اُ گل در اثر معروف خود بنام » تاریخ فرهنگ تورک قبل از اسلام « ‏می نویسد:‏

‏صدای دوم ‏ بازهم نافذترین و کاملترین فرهنگ این عصر، فرهنگ آلتای بوده و مردم آلتای، ‏طواایف کرانه های رودخانه اورهون، دشتهای مغول و رودخانه ئیرتیش را تحت تاثیر قرار داده و با ‏گذشت زمان پایه و اساس آسیای میانه را بوجود آوردند.

ما از مطالعات و تحقیقات انسان شناسی می ‏توانیم به حفظ اصالت نژادی اقوام کوههای آلتای در هزاره دوم قبل از میلاد نیز پی ببریم.‏

‏اقوام مختلف مغول بر جنوب سیبری حاکم بودند، ولی به یکباره در اوایل هزاره دوم قبل ‏از میلاد شاهد رانده شدن اقوام مغول، حاکمیت و اسکان قوم دیگری بجای آنها می شویم. محتملا این ‏جریان حاکمیت توسط اقوام آلتای صورت گرفته و مشاهده می شود که در این اعصار آلتای و جنوب ‏سیبری بعنوان دو مرکز مهم فرهنگی محسوب می شده است. مردم آلتای این دو فرهنگ را تمثیل می ‏کردند. تاثیرات فرهنگی که از این دو مرکز ترویج یافت، بالاخره شرق و غرب سیبری، مغولستان و ‏حتی سلسله جبال اورال در غرب را نیز تحت نفوذ گرفت….. و اما اقوام سفید پوست آلتای که از نظر ‏فرهنگی برهمسایگانشان برتری داشتند، چه کشانی بودند؟ …. ما با اعتماد نفس، این سوال را اینگونه ‏پاسخ می دهیم….. آنها اجداد تورکها بودند.‏

‏در اواسط هزاره اول قبل از میلاد یعنی ۲۵۰۰ سال پیش از این، قبیله هایی که دولت ‏بزرگ هون را پایه گذاری نمودند، کم کم خود را نشان می دادند. ‏ ‏این اطلاعات از منابع چینی و کاوشهای باستانشناسی کشف و اثبات گردیده و دوره ایی ‏که از هزاره سوم تا سال ۶۰۰ قبل از میلاد ادامه یافت، بعنوان آغاز تاریخ تورکها شناخته می شود.

‏هنری نیز که در منبع روسی و چینی با اصطلاح سبک حیوانی شناخته شد، در راس این دوران به ‏پختگی کامل رسیده است.‏ ‏اگر هزاره سوم قبل از میلاد را بعنوان نقطه آغاز تاریخ تورک آسیای میانه محسوب کنیم، ‏متوجه تاریخی اصیل و عمیق خواهیم شد که مدت ۴۵۰۰ سال قدمت دارد. ولی در اینجا باید ذکر نمود، ‏جرو بحث پیرامون تاریخ دقیق ظهورتورکها هنوز ادامه داشته و در کنه این مباحثات نیز پراکندگی ‏تورکها در منطقه وسیع موسوم به اروپا- آسیا نهفته است.‏


‏دوستان، در اینجا باید به موضوعات بعضی از این جرو بحث ها اشاره نمائیم. به ‏خلقهایی که ۲۴۰۰ الی ۲۶۰۰ سال پیش در شرق رودخانه سیحون و حوالی دریاچه ئسسک زندگی می ‏کردند، در منابع یونانی قدیم، نام ساکا یاهوت ئیسکیت گفته شده است.‏ ‏گرچه در مورد ملیت ساکاها نظریات بیشماری ارائه شده است، ولی این نظریات ‏موضوع جرو بحث های زیادی شده است. ارتباط فرهنگ آناو که تاریخ آن به ۶۰۰۰ سال پیش رسیده ‏و مختص حوالی عشق آباد پایتخت تورکمنستان امروزی می باشد، با اجداد تورکها یعنی پروتو تورکها ‏ذهن تاریخ شناسان را مشغول می سازد. موضوع مشابه دیگر به تمدن سومر ارتباط دارد. همانگونه که ‏می دانید سومریان بعنوان اولین قومی که خط را ایجاد نمودند، شناخته می شوند. از اینرو می گویند ‏تاریخ با سومرها آغاز می شود.

وقتی که بخواهیم با فرهنگ خلق هایی که ۵ الی ۶ هزار سال پیش می ‏زیستند، ارتباط برقرار کنیم در کنار مطالعه عناصر فرهنگی مادی نباید زبان مورد استفاده در آثار ‏مکتوب را از نظر دور نگاه داریم.‏ ‏کرامر سومر شناس بنام پیرامون این موضوع ادعا می کند که زبان سومری به زبان ‏تورکی بسیار شباهت دارد. سومرها که تمدن خود را در بین النهرین یعنی مابین رودخانه های دجله و ‏فرات تاسیس نمودند، زبانی نزدیک به تورکی با پسوندها و پیشوندهای متعدد بکار می بردند. محققان در ‏اثبات تشابه این دو زبان بیکدیگر، بیش از ۴۰۰ کلمه مشابه را در آندو پیدا نموده اند. علی الخصوص ‏بسیاری از محققانی که طرفدار تشابه این دو زبان می باشند، براین باورند که سومرها اجداد تورکها ‏هستند.‏

‏جرو بحث ها پیرامون زبان سومری موضوع موطن اصلی اقوام اجدادی تورکها را ‏مطرح ساخته و نمت زبانشناس مجارستانی معتقد است که تئوری برخاستن تورکها از شرق و یا مرکز ‏آسیا مطرود بوده و یا اقناع کننده نیست.‏ ‏به اعتقاد اسماعیل میزی اولو تاریخ شناس، انسانشناس و باستانشناس بنام جمهوری خود ‏مختار کابارد بالکار، طوایف پروتو تورک در آستانه هزاره سوم قبل از میلاد از حوالی ئیتیل و جایئک ‏حرکت نموده و در شمال به ناحیه فین- اوگور در شرق آسیای میانه به کوههای آلتای، در اروپای ‏غربی به تریپولی و در جنوب با گذشتن از قفقاز و آسیای کوچک در بین النهرین جای گرفتند. از این ‏موضوع می توان به ترکیب و آمیختگی فرهنگ و زبان های هند- اروپا، سامی، سانسکریت، قفقازی و ‏فین- اوگور پی برد.‏

‏‏اولین سرزمین اقوام تورکها خواه کوههای آلتای باشد، خواه مابین رودخانه های ئیلیت و ‏جایئک فرقی نمی کند، چگونه ما می دانیم که اقوام مذکور از نام تورک استفاده نمی کردند، در مقابل ‏آگاهی داریم که آنها اجداد تورکهای امروزی بودند.‏ ‏سرآغاز استفاده از نام تورک به دوران گوک تورکها یعنی قریب ۱۵۰۰ سال قبل می رسد. ‏براساس منابع تاریخی چینی، طوایف تورک کوههای آلتای که دولت گوک تورک را پایه گذاری کردند، ‏اقوامی آهنگر بودند. چینی ها کوههای آلتای را به کلاهخود تشبیه می نمودند. چینی ها در حالیکه ‏کلاهخود را با کلمه تورک می نامیدند، به قومی که در کوههای آلتای می زیستند نیز تورک می گفتند.

‏محققان و تاریخ شناسان به کلمه تورک معانی مختلفی داده اند. منابع چینی کلمه تورک را به معنی ‏کلاهخود و منابع عربی و اسلامی آنرا به معنای ترک شده تعبیر کرده اند. منابع ادبیات ایران کلمه ‏تورک را به معنای زیبا بکار برده اند که در هر حال شاید نقش عرق و نژاد سفید تورک در آن حائز ‏اهمیت می باشد. در حالیکه وامبری تاریخشناس معروف در مطالعه ایی علمی، کلمه تورک را از ریشه ‏واژه تورَمک یعنی زاد و ولد می داند، ضیاء گوک آلپ جامعه شناس بنام کشورمان آنرا از ریشه کلمه ‏تره لی یعنی با عرف و عادت و صاحب قانون تعریف نموده است.

‏امروزه کلمه تورک به معنای قدرت و نیرو معنی می شود. ‏ ‏‏کلمه تورک را اولین بار گوک تورکها بعنوان یک تشکل سیاسی بکار بردند. جایگزینی ‏کلمه تورک در نام این دولت که بسیاری از طوایف تورک را در بنیه خود جای داده بود، مشخص می ‏سازد که این نام به یک گروه قومی تعلق نداشته و بسیاری از طوایف تورک را نیز تمثیل می نموده ‏است.‏

‏‏پروفسور دکتر آیدین تانری در کتاب » سنت تشکل دولت در نزد تورکها « می نویسد:‏

‏نام تورک در عصر گوک تورکها تنها نام یک قوم از تورکها نبوده و بعنوان اصطلاحی ‏پیرامون دولت تورک بکار برده می شده است. امپراطور چین در نامه ایی که بسال ۵۸۵ برای ئیشبارا ‏خاقان بزرگ گوک تورک ارسال نمود، وی رابعنوان خاقان بزرگ تورک مورد خطاب قرار داد. اگر این ‏سند را از نظر دستور زبان چینی مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم، متوجه خواهیم شد که کلمه تورک نه ‏به یک قوم بلکه به دولت تورک اطلاق می شده است.‏

‏محمود قشقارلی در اثر بزرگ خود بنام دیوان سنت تورک، تورکها را مشتمل بر ۲۱ طایفه ‏می داند. این ۲۱ طایفه شاخه های گوناگون نژاد تورک و یا بعبارتی شاخه های چنار کهنسال را تشکیل ‏می دهند. این خانواده بزرگ امروزه در پوشش هفت دولت بزرگ تورک و جوامع مختلف، از اعماق ‏تاریخ، بسوی قرن ۲۱ ام پیش می رود. اعضای این خانواده علیرغم اینکه از اسامی مختلفی ‏برخوردارند، ولی هویت، فرهنگ و سنت دولتی خود را از ۳ هزار سال قبل از میلاد بدین طرف با ‏تاریخی مشترک از آدریاتیک گرفته تا سد چین ادامه می دهند.‏ ‏دولتهای هون، گوک تورک، سلجوقیان، تیموریان و عثمانیان که موجب بسط و توسعه ‏طوایف مختلف تورک در تمامی آسیا و اروپا شدند، مایه افتخار و غرور هر تورکی در نگاه به گذشته می ‏باشد.

در حالیکه امروزه اعضای خانواده تورک آینده ای بس درخشان در پیش رو دارند، تجربیات تاریخ ‏گذشته را از نظر گذرانده و به پند و اندرزهای بیلگه خاقان و دده قورقود گوش می دهند. آنها خم شده و ‏به گوش همدیگر نصایح بیلگه خاقان و دده قورقود، در مورد اتحاد، برادری و ایثار را تکرار می کنند.‏‏

ای چهل برادرم به نزدم بیائید ‏سرم فدای شما باد

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت اول

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت دوم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت سوم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت چهارم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت پنجم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت ششم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت هفتم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت هشتم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت نهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت دهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت یاز دهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت دواز دهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت سیز دهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت چهار دهم

شاخه های چنار کهنسال تورک – قسمت پانزدهم

یک پاسخ

  1. بسیار بسیار تشکر میکنم از اطلاعات ارزنده اتان.انشاالله که تمام مردم تورک به هویت باارزش اجدادشان اگاهیت بیداکنند وبااستفاده ازاتحاد ملی اینده ای درخشان وبا عدالت دردنیای امروز پرچمدار حق تعالی باشیم یاشاسین تورک دونیاسین

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: