نورالله تالقانی


شرح زندگانی نورالله تالقانی

نام وی «نورالله»،  پدرش «ملانعیم»، مادرش» پرچه»، پدرکلانش «امام قل»، جد مادریش «خدربیگ» در دوم سنبله 1318هجری شمسی در 22 اگست سال  1939 میلادی در تورکستان جنوبی قریه ی «قزاق سرای سنگ» تالقان که همین اکنون مرکز ولایت تخار است بدنیا آمد، نیاکان پدری وی  از قزاق های خوارزم در دوام جنگ از آنجا از راه میمنه به تالقان مهاجرت کردند. اکنون قریه بنام «قزاق قشلاق» یاد میشود، در شمال تالقان که تا شهر 3 کیلومتر فاصله دارد موقعیت داشته است. و نیاکان مادری او از زمینداران اوزبیک آن قریه میباشد. و پدری تالقانی، در جوانی تا اندازه ی درس ملاهی خوانده، در بین اهالی قریه به «ملانعیم» شهرت پیدا کرده است.

تالقانی دوره ی ابتداییه را در مکتب ابتداییه ی «سرای سنگ» تالقان و لیسه را در در مکتب نظامی»لیسۀ حربیه ی مهتاب قلعه کابل» یا «حربی شوونحَی»، لیسانس یا پوهنحَی  باز هم به مسلک نظامی » حربی پوهنحَی  » در بالاحصار کابل بپایان رسانید، پس از آنکه در سال 1342 هجری شمسی  از  حربی پوهنحَی فارغ شد، در آن پوهنحَی بتدریس و تعلیم «تکتیک» پیاده پرداخت.علاوه بر تدریس بحیث ظابط صنف و متحم مجله حربی پوهنتون نیز ایفای وظیفه میکرد.

پس از سه سال خدمت در آنجا به حیث مهتمم مجله اردو به فعالیت های نویسندگی اشتغال ورزید، در اواخر 1343 به اتهام نشر آیدلوژی علمی و ضد غربی در یگانه مجله عسکری به استعفی مجبور و از قوای مسلح اخراج گردید.
در کودتای 1352 مجدداً افسر و در وزارت فواعد عامه به حیث رئیس اداری مشغول خدمت گردید.
هنوز سه ماه از دوره خدمتش در آن وزارت سپری نگردیده بود که مدت دو سال و نیم نظر به امر داود خان رئیس جمهور وقت در خانه تحت نظارت پولیس قرار گرفت.
قبل از حادثه هفتم ثور 1357 آخرین شغل او در ریاست بیژنتون و ریاست تفتیش عینیات اردوی وزارت دفاع ملی بود.
در سنبله 1357 به امر حفیظالله امین دستگیر و بیشتر از یکسال و چهار ماه را در زندان پلچرخی سپری نمود.و بعداز تحولات ششم جدی 1358 از زندان آزاد و بعداً به حیث رئیس نشرات وزارت دفاع ملی و متعاقب آن به حیث معین وزارت امور اقوام و
قبایل ایفای وظیفه نموده است. نورالله تالقانی نیز به حیث رئیس کمیته دولتی طبع و نشر اجرای وظیفه کرده است. و در آن زمان بیشتر از 200 جلد کتاب های ادبی، علمی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی در زبان های دری، پشتو، ازبکی و دیگر زبان ها نشر کرد. آن سال ها درخشان ترین زمان شعر و ادب در تاریخ معاصر افغانستان شمرده میشود، نه قبل از آن و نه بعد از آن در مطبعۀ دولتی آن طور اثار گرانبها، نفیس، نایاب و باارزش در این مدت کوتاه دوباره نشر نشد.

نیاکان پدری وی که خود را به » ابوالخیرخان قزاق» میرساند، بعد از آنکه جنگهای داخلی تشدید می شود، بنا بگفته ی کاکایم «قاسم بای» عده ای از قزاق ها بر آن میشود تا تابعیت پترکبیر را گردن نهند، عده ای از قزاق ها نیز علیه روس و قبایل مجاور می جنگند، عده ای نیز دست به مهاجرت میزنند نیاکان ما نیز بزعم خود از اولادهای ابوالخیرخان قزاق رهبر کیچی قزاق که در بین دریاچۀ آرال  و دریای خزر مسکن گزین بودتد، از آنجا مهاجرت و به میمنه می آیند .(1726)میلادی

1ـ رجوع شود به شرح حال  زندگانی تالقانی، دانشنامۀ ادب فارسی، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، جلد سوم، صفحه 249، (سال 1387)، سازمان چاپ و انتشارات وزراعت فرهنگ ارشاد اسلامی ، تهران، ایران

2ـ به شرح «زندگانی نامه  نورالله تالقانی» افغانستان ماقبل آریایها ، مولف،  خود تالقانی، صفحه 258 (سال 1361)، چاپ مطبعۀ دولتی، کابل، افغانستان

آثار

افغانستان ما قبل اریایها

مشخصات نشر

کابل : 1361

256 صفحه : تصاویر7

دری – تاریخ

فرهنگ اصطلاحات نوین

مشخصات نشر

(کابل) : 1359

368 صفحه

دری – دایره المعارف و فرهنگ

اشعار

از میربهادر ( واصفی)

درود آتشین

(تالقانی) آن خردمندیکه از نیروی فـهم          رفت راه تازه ای از جد و جهـد راستـیـن
در رۀ خدمت بفرهنگ و هواخواهان علم          مشعلی افروخت از امداد عشق آتـشیـن
همتــش در انــتـهـای حـرمت گـردآوری          چون گـهـربانـی کـه یکجـا آورد در ثـمـیـن
در غـنای ساحت فرهنگ از طبع سلیم          جـمع کرد عمری بدقـت اصطلاحات نوین
شرح هریک واژه، آن نیکو گهرآورده است        در عبارات روان بـخـشای نغـز دلـنـشـیــن
حـاصل تحقـیـق آن دانشـور با فروهنگ          ساخت فرهنگ دری را در غنای خودوزین
ای خوش آن همت که از امداد مشعلداریش          جاده ها روشن شود بر رهروان واپسین
باد بر پاداش کار ( تالقانی ) ( واصفـی )          از من و از همرهان مــن درود آتـشــیــن

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: