تورکیه از ضعف در برابر روسیه تا کسب اقتدار در برابر روسیه!


دو کشور روسیه و تورکیه در منطقه اوراسیا صدها سال هست که رودرروی یکدیگر قرارگرفته و هر یک برای تسلط بر منطقه صدها بار به نبرد با یک دیگر پرداخته اند! و اخرین نبرد انها نیز مربوط می شود به وقایع جنگ جهانی اول که با امضای قرارداد متارکه در سال ۱۹۱۷ پس از سقوط تزارها و خاندان رومانف  و روی کار امدن بلشویکها دو کشور به صدها سال نبرد با یکدیگر پایان بخشیده و پس از ان به جز چند مورد نگرانی دو طرف از امکان حمله یکی به دیگری عملا تا کنون هیچ جنگی بین دو کشور در نگرفته هست. با نگاهی به تاریخه رقابتها و جنگهای دو کشور تورکیه و روسیه می شود ان را به چند مرحله تقسیم نمود: ۱- در اوائل قرن شانزدم که روسها به رهبری ایوان مخوف به  خان نشینهای تاتار متحد تورکان عثمانی  حمله نموده و سرزمین انها را به اشغال خود در اوردند و متعاقبا تورکان عثمانی نیز برای تحت فشاردادن روسها به انصراف از تصرف خان نشین تاتار به سرزمین روسیه ان زمان لشکر کشی نموده و علاوه بر فتح قفقاز شمالی و نبرد با کازاک های اسلاو نژاد دنپیر که متحد روسها در جنگ با تورکها و لهستانیها بودند و نیز تصرف قسمتهای وسیعی از اوکراین شرقی به زیاده خواهی روسها جواب دادند اما نتوانستند مانع از سقوط غازان به دست ایوان مخوف گردند( به دلیل بعد مسافت و نیز عدم وجود ناوگان دریائی تورکها در دریای خزر برای انتقال نیرو و تجهیزات به ان مناطق) اما توانستند تا قرنها مانع از دست اندازی روسها به قفقاز شمالی و خان نشین کریمه شوند ۲- در دومین مرحله از جنگهای ترکیه و روسیه که از سال ۱۷۲۲ اغاز و تا سال ۱۷۸۰ ادامه داشت که در ان ابتدا تورکها به پیروزی رسیدند اما با گذشت زمان به دلایل متعدد رو به ضعف گذاشته و از روسها شکست خوردند و نهایت تن به صلح دادند و سرزمین وسیعی را که عموما اسلاو نشین و رومان نشین بود را به روسها واگذار نمودند. ۳- پس از یک دوران صلح مجددا با حمله و تعرضات روسها به متصرفات عثمانی جنگ مجدد شروع گردید که در این نبرد ها روسها مجددا به پیروزی رسیدند و توانستند مناطق وسیعی را به تصرف خود در اورده و ترکها را مجبور به قبول استقلال بلغارستان- رمانی- صربستان- مقدونیه- قره داغ..کنند و نیز مولداوی و کریمه را نیز به خاک خود ضمیمه نمایند که البته در سال ۱۸۵۷ به کمک انگلیسی ها و فرانسوی ها برای مدتی کریمه از دست روسها خارج گردید اما مجددا به اشغال روسها در امد. ۴- اخرین نبرد نیز پس از اتمام  اخرین   دوره از جنگهای تورکیه و روسیه  که کم مانده بود روسها استانبول را به اشغال خود دراورند و در شرق نیز تا ارزروم به پیش رفته بودند و تنها با التیماتوم بیسمارک متوقف شدند «به هنگام جنگ جهانی اول بود که چند سالی به طول انجامید و در نهایت با قرارداد صلح به پایان رسید.

پس از ان نیز با اغاز جنگ جهانی دوم و شکست المان و از بین رفتن رقبای روسیه ان کشور توانست با بهره گیری از شرایط پیروزی بر متحدین و توسعه تکنولوژیکی تبدیل به ابرقدرت جهانی شود و تمامی اروپای شرقی را به تصرف خود در اورده و به رویای اتحاد تمامی اسلاو نژادها تحقق ببخشد! و علاوه بر ان با دول غربی برای تسلط بر دیگر مناطق و قارهها به رقابت برخواسته و حیطه نفوذ خود را  هرچه بیشر توسعه دهد و به قدرتی بی چون و چرا تبدیل گردند!

اما در نقطه مقابل تورکیه دوران نخوت و ضعف و بحرانهای متعدد پس از جنگ را می گذراند» تمامی متصرفات غنی از منابع معدنی و نفتی و نیز صنعتی ان از دست ترکها خارج گردیده بود و سالها جنگ که از اوائل قرن بیستم بر شدت ان افزوده شده بود موجب نابودی منابع و از دست رفتن سرزمینهای مرغوب اروپائی تورکیه شده بود و در جنگ جهانی اول نیز سرزمینهای خاوورمیانه ای از دست ترکها خارج شده بود و در داخل تورکیه فعلی نیز مشکلات و مصائب بیداد می نمود! و تورکها نتوانسته بودند قدرت بگیرند اما با سیاستهای اتاتورک ترکیه توانست تا حدودی به پیشرفتهائی برسد و پس از  دفع حملات یونانیها که قصد تصرف غرب ترکیه را داشتند کشور را وارد فاز پیشرفت بنماید که با شروع جنگ و وفات اتاتورک «ترکیه نیز از اثرات جنگ جهانی در امان نماند. بعد از پایان جنگ نیز تهدید استالین برای حمله به تورکیه و اداعای ارضی نسبت به مناطق شرقی ترکیه و نیز فشار روسیه برای تغییر قانون تنگه های داردانل و بسفر موجب بحران متعدد در عرصه بین المللی و منطقه ای شد که برای اقتصاد تورکیه تاثیرات منفی بر جای گذاشت علاوه بر این» این کشور در منطقه خود نیز به جز روابط با چند کشور عملا منزوی بوده و در منطقه بالکان و خاورمیانه تقریبا بدون متحد و متفق بود و کلا تورکیه دچار ضعف و افول قدرت  پس از صدها سال اقتدار و قدرت در منطقه و جهان گردید و در عرصه رقابت منطقه ای عملا عرصه را برای یکه تازی روسها باز گذاشت و حتی برای مدتی نیز خود عرصه رقابت روسها و غرب برای تسلط بر ان کشور  گردید! این شرایط با شدت و ضعف ادامه داشت تا اینکه با روی کار امدن گورباچف و اغاز اصلاحات و سقوط کمونیسم و نیز تغییرات در بالکان- اروپای شرقی- قفقاز- خاورمیانه…و استقلال دولتهای تورک زبان و نیز مسلمان در بالکان شرایط مناسبی را برای ترکیه به وجود اورد و تورکها توانستند بعد از سالها دوری از مناطقی که قبلا تعلق به انها داشت مجددا به منطقه برگشته و نقش فعال و تاثیر گذاری را ایفا نمایند و با بهره گیری از فرصت به وجود امده ابتدا در بالکان» روسیه را از میدان خارج نموده و در ادامه نیز در مناطق اسیای میانه و قفقاز جنوبی نفوذ نمایند و در مراحل بعدی نیز  در جمهوریهای تورک و مسلمان نشین روسیه نفوذ نموده و عملا صحنه رقابت را از خارج از خاک روسیه به مرزهای روسیه بکشانند! و با روی کار امدن اسلامگرایان و اتخاذ سیاستهای جدید و افزایش اعتبار و قدرت اقتصادی- سیاسی تورکیه در منطقه و جهان و نفوذ در مناطق مختلف از اسیا گرفته تا افریقا و امریکای لاتین به قدرتی غیر قابل انکار در منطقه تبدیل گردند که در این مرحله از رقابت ترکیه و روسیه «مشاهده می کنیم که روسیه عملا به حالت دفاعی رفته و این ترکیه می باشد که با ارامی و نه با جنگ بلکه با درایت و قدرت اقتصادی و نیز گذشته تاریخی و حمایت مردمی ترک تبارها و مسلمانان  ساکن در منطقه و کشور روسیه «در حال نفوذ در منطقه و جهان و داخل خود روسیه فدراتیو می باشد که با سفری به روسیه می توان به عمق نفوذ ترکیه در تمامی ابعاد پی برد از ساختمان سازی و اجرای پروژهای بزرگ اقتصادی گرفته تا برنامه های تلویزیونی و مدارس و مرکز علمی و غیره… به طوری که  نمی توان منطقه ای تورک و مسلمان نشینی را در روسیه فدراتیو یافت که تورکهای ترکیه در انجا حضور ندارند از سیبری و شرق دور گرفته تا غرب روسیه عرصه حضور سرمایه گذاران و نیز فرهیختگان تورکیه ای می باشد که با تاسیس شرکت و نیز سرمایه گذاری اقتصادی و نیز تاسیس مدارس تورکیه و غیره در حال انجام اهداف بلند مدت می باشند که نشان دهنده برتری تورکیه در عرصه رقابت با رقیب تاریخی ارتدوکس خود می باشد که ان کشور را مجبور به تعامل با تورکیه در عصر حاضر نموده هست و می توان گفت که تورکها پس از یک تاخیر یکصد ساله بر تحولات منطقه ای و جهانی مجددا در حال بازگشت به مناطق تاریخی و نیز جایگاه همیشگی خود می باشند و در این میان با استقلال دول تورک زبان در اسیای میانه و قفقاز و نیز بیداری دیگر ملل تورک زبان در مناطق مختلف از بالکان گرفته تا چین موجبات فراهم نموده شرایط مناسبتری را برای گسترش قدرت تورکیه در عرصه جهانی نموده هست و در کل می توان گفت ترکیه بالاخره بر رقیب سنتی خود روسیه پیشی گرفته  که تنها با گذشت زمان ابعاد ان مشخص خواهد شد.

صحنه ای نقاشی شده از جنگهای اولیه تورکها و روسها در نقاشی بالا

نقاشی از جنگ تاریخی چشمه بین نیروی دریائی روسیه و عثمانی که در زمان کاترین دوم در سال ۱۷۷۰ به وقوع پیوست که در ان روسها موفق شدند تمامی توان و نیروی دریائی امپراطوری عثمانی را منهدم نمایند

و اینک دوران تعامل و گسترش روابط بین دو کشور رقیب سنتی تورکیه و روسیه و نفوذ تدریجی تورکیه در مناطق مختلف روسیه

یاشار

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: