زبان توركی اوزبیكی-قسمت هشتم


ـ كیلورنامه: این كتاب فرهنگ توركی چغتایی و فارسی است كه آن را یعقوب چنگی در اواخر قرن هجدهم میلادی به دستور اورنگ زیب در هند تألیف كرده و در راجع به صرف و لغات توركی نیز سخن رانده است. نسخه ای از آن در موزة بریتانیا و چند نسخة دیگر آن در كتابخانة «خدابخش» شهر «پتنه» هندوستان موجود است. این اثر به سال (1982م.) در تاشكند [1]به چاپ رسیده است.
– فرهنگ ازفری: این فرهنگ را ازفری کورگانی تألیف نموده است. ازفری این اثر را در شهر لکنهو تألیف کرده و یک فرهنگ تورکی است. یک نسخه این اثر امروزه در دبیرخانه هند در لندن نگهداری میشود.
ازفری اثر تورکی دیگری نیز دارد که به نام «نظام

ـ كیلورنامه: این كتاب فرهنگ توركی چغتایی و فارسی است كه آن را یعقوب چنگی در اواخر قرن هجدهم میلادی به دستور اورنگ زیب در هند تألیف كرده و در راجع به صرف و لغات توركی نیز سخن رانده است. نسخه ای از آن در موزة بریتانیا و چند نسخة دیگر آن در كتابخانة «خدابخش» شهر «پتنه» هندوستان موجود است. این اثر به سال (1982م.) در تاشكند [1]به چاپ رسیده است.

– فرهنگ ازفری: این فرهنگ را ازفری کورگانی تألیف نموده است. ازفری این اثر را در شهر لکنهو تألیف کرده و یک فرهنگ تورکی است. یک نسخه این اثر امروزه در دبیرخانه هند در لندن نگهداری میشود.

ازفری اثر تورکی دیگری نیز دارد که به نام «نظام تورکی» یاد میشود و درواقع دستور زبان تورکی است.[2]

– لغت کاظم بیگ: این فرهنگ را کاظم بیگ در سال 1854م. تألیف کرده است. در این کتاب لغات تورکی عثمانی هم شرح داده شده و برای تلفظ درست با الفبای سیریلیک نوشته شده است.[3]

ـ لغت توركی (لغت فضل الله خان): در 1799 به دستور اورنگ زیب در هندوستان تألیف شد و به «رسالة فضل خان» مشهور است. این اثر در سال 1825م. در شهر كلكته به چاپ رسیده و از اینرو به نام « لغت كلكته» نیز یاد می شود.[4] و یك فرهنگ دوزبانی است.

این فرهنگ از سه بخش متشكل است:

بخش یكم، مصادر در زبان اوزبیكی قدیم به زبان فارسی شرح می­شود؛

بخش دوم، اشكال دیگر فعل توضیح می شود؛

بخش سوم، به توضیح اسم­ها اختصاص یافته است. [5]

در این فرهنگ معلومات سودمندی راجع به ساختار آوایی واژه ها وجود دارد.

ـ لغت ستة السنه: این فرهنگ شش زبانی را اسحاق خان عبرت به سال 1901 تألیف كرده است. این اثر دارای یك مقدمة كوتاه و دو بخش می­باشد. مؤلف واژه ها را به ترتیب الفبایی توضیح نموده، بگونه­ای كه نخست واژة عربی را نوشته بعداً به ترتیب معادلهای فارسی، توركی، اردو، اوزبیكی و روسی آن را می­دهد.[6]

ـ فرهنگ سنگلاخ: این اثر را میرزا مهدی خان استرآبادی منشی نادرشاه افشار در شرح لغات توركی آثار نوایی در سال (1760م.) تألیف نمود. این فرهنگ دارای پانزده باب است و مقدمه ای بنام « مبانی اللغه» در دستور زبان توركی دارد كه بگفتة مؤلف، خود آن را استخراج كرده است. این اثر برای آگاهی از زبان توركی به همان میزان ارزش دارد كه «برهان قاطع» برای زبان فارسی و در آن، ضمن توضیح واژه ها و تركیبهای توركی از شعر امیرعلیشیر نوایی شواهد بسیار نقل شده است. این كتاب را حكیم باشی محمد بن عبدالصبور خوئی معاصر و ملازم عباس میرزا نایب السلطنه با حذف واژه های مشتق و شواهد و بعضی مكررات، تلخیص كرده و «خلاصة عباسی» نامیده است و در مقدمة آن « قواعد و ضوابط لغت توركی» را بیان نموده و به شهزادة نامبرده اهدا كرده است.[7] فرهنگ سنگلاخ در برگیر 8000 واژه برگرفته ااز آثار نوایی، لطفی، بابر است. در این فرهنگ راجع به حروف (پ، گ، چ، نگ) با اصطلاحات خاص اشاره شده است.

گفتنی است كه متن كامل فرهنگ « سنگلاخ» در لندن و انقره به سال 1950م. از سوی T.D.K. به نشر رسیده و آخرین چاپ آن در حال حاضر با ویرایش روشن خیاوی از روی دو نسخة خطی مورخ 1173 و 1188 هجری قمری به سال 1374 هجری شمسی در تهران از سوی «نشرمركز» صورت گرفته است. در این نشر برخی واژه های مشتق، شواهد شعری و بعضی مكررات حذف شده است.

ـ الفاظ جلیه فی بیان لغات توركیه: تألیف خواجه طبیب بخاری نقشبندی شامل لغتهای توركی شرقی به فارسی و بحثی در دستور زبان توركی است كه بنام ناصرالدین محمد شاه غازی (1131ـ 1161 هجری) از خانان ماوراء النهر در پنجاه فصل و یك خاتمه تنظیم كرد.[8]

ـ فرهنگ « مقالید توركیه»: این فرهنگ نیز در توضیح واژه های توركی چغتایی آثار امیرعلیشیر نوایی به سال (1232 هجری) تألیف شده است و مؤلف آن فتحعلی بن كلب علی سپانلو است.[9]

ـ التماغای (ال تمغای) ناصری: این اثر هم یك فرهنگ دو زبانی (توركی ـ فارسی) بوده و آن را شیخ محمد صالح اصفهانی با استفاده از فرهنگ «سنگلاخ» تألیف و به ناصر الدین شاه قاجار اهدا كرده است.[10]

ـ بهجت اللغات یا لغت فتحعلی­خان (لغت اتراكیه): فرهنگ دو زبانی (توركی ـ فارسی) است و در سال 1862م. در عصر فتحعلی شاه قاجار از سوی فتحعلی خان قزوینی تألیف شده است. این فرهنگ از نگاه حجم نسبت به سایر فرهنگها بزرگتر بوده، در آن واژه های چغتایی با واژه های توركی آذری مقایسه و از اشعار امیرعلیشیر نوایی، فضولی و دیگران به عنوان شاهد استفاده شده است.[11] این فرهنگ حاوی بیش از 8000 واژه است.

ـ لغت چغتای و توركی عثمانی: این اثر را شیخ سلیمان افندی بخاری در استانبول تألیف نمود و در واقع یك فرهنگ (توركی- توركی) است. و به سال 1298 هجری قمری (1881م.) در شهر استانبول به چاپ رسید. در این اثر، اشعار زیادی از نوایی، فضولی، مختومقلی، صوفی الله یار و دیگران به عنوان شاهد آورده شده است.[12]

– تحفه وهبی: این اثر یک فرهنگ منظوم فارسی-تورکی (نصاب فارسی-تورکی) است. این نصاب را سنبل زاده وهبی شاعر و ادیب تورک به نظم کشیده است.  او در آواخر سده هجدهم سفیر تورکیه عثمانی در ایران بوده است.

«تحفه وهبی» مدتها در مدارس تورکیه و قفقاز برا یاد گرفتن فارسی تدریس میشد.[13]

تحفه وهبی: این فرهنگ نیز یک فرهنگ منظوم (نصاب عربی-تورکی) بوده، ناظم مؤلف این نصاب نیز سنبل زاده وهبی قبل الذکر است.

– لغت عربی-تورکی: این فرهنگ را سید احمد عاصم عنتابی تألیف کرده است.[14]

– ترجمه قاموس فیروز آبادی: عاصم عنتابی افزون بر تهیه فرهنگهای تبیان نافع و لغت عربی-تورکی، قاموس بزرگ فیروز آبادی را به تورکی ترجمه نمود. او با تنظیم لغات تورکی در برابر عربی و فارسی، خدمت بزرگی به زبان تورکی انجام داد.[15]

ـ تبیان نافع: ترجمة فرهنگ « برهان قاطع» به توركی است كه به دست سید احمد عاصم عنتابی از فاضلان عثمانی در اوایل قرن سیزدهم هجری در  روم صورت گرفته است. موصوف با مراجعه به فرهنگ­های معتبر برخی از اغلاط آن را اصلاح كرد و مقداری لغت بر آن افزود و آن را به نام «تبیان نافع» انتشار داد، و آن در قسطنطنیه (استانبول) به سال 1214 قمری و در بولاق به سال 1215 قمری و در قاهره در سنه 1251ق. به چاپ رسیده است.[16]

ـ نثارالملك: تألیف لطف الله بن ابی یوسف حلیمی كه كتاب خود را بتاریخ 872 هجری بنام سلطان بایزید بن محمد عثمانی تألیف كرد.[17]

ـ وسیله المقاصد الی احسن المراصد: تألیف كاتب رستم مولوی كه اثر خود را به سال 904 هجری صورت كمال بخشید.[18]

ـ شامل اللغه: فرهنگ (فارسی- توركی) تألیف حسن بن حسین قراحصاری. وی در این كتاب واژه های فارسی را به اعتبار حرفهای آخر آنها به نظم الفبایی درآورده و آنها را به شمارة حرفها به باب و سپس به «نوع» تقسیم نموده و برای هر یك مترادفی یا توضیحی به توركی آورده و كتاب خود را بنام سلطان بایزید پرداخته است. این كتاب یكی از مأخذهای كتاب نعمه الله بوده و نیز سروری از آن در تحریر مجدد فرهنگ خود استفاده كرده است.[19]

ـ دقائق الحقایق: این كتاب مشهور در لغت فارسی به توركی تألیف احمد بن سلیمان معروف به ابن كمال پاشا (وفات940 هجری) است. كمال پاشا كوشیده است تا در «دقائق الحقایق» واژه های همسان و مترادف و مشتق (مثل: بزرگ و بزرگوار، سترگ و كلان، و مانند: خاشاك و خاشه، خس و خسك) را برگزیند و معنای هر یك را شرح دهد.… این لغتنامه به ترتیب الفبایی نیست… و به همین سبب احمد بن خضر اسكوبی شاعر معروف به علوی آن را با نظرداشت حرفهای اول هر واژه به نظم الفبایی در آورده و لغت نامة منظمی از آن ترتیب داده است.[20]

ـ لغت نعمت الله: تألیف نعمت الله بن احمد بن قاضی مبارك رومی كه بسال 947 هجری (1540-41م.) تألیف كرده است… در پایان مقدمة گفت كه این كتاب را «بنام خود اضافت كردم یعنی لغت نعمه­الله نام نهادم.» حاجی خلیفه این كتاب را «نعمه الله فی لغه الفرس» نامیده است. وفات نعمه­الله رومی بسال 969 هجری اتفاق افتاد. از این لغت نامه نسخه های متعددی در كتابخانه ها موجود است.[21]

بر اساس معلومات س. ای. بیوسكی سه وریانت بازنویسی شده از این لغتنامه به نامهای «لغت منتخب نعمت­الله»، «مجموعه اللغات نعمت­الله» و «مجموعه اللغات» نیز وجود دارد. این لغت منبع خوبی برای مطالعه و آگاهی از آثار ادبی- تاریخی، ویژه­گی های زبان توركی و زمان تألیف شماری از لغتنامه های بعدی می­باشد. نعمت­الله از شهر صوفیه بوده و مدتی در شهرهای الیپا و بغداد در مسند قضاوت خدمت كرده است. او در اواسط سال 969 (1561-62م.) وفات یافته و در شهر اندری اناپال دفن گردیده است.[22]

ـ تحفة حسام: لغت منظوم فارسی به توركی كه توسط حسام الدین خویی در سلك نظم كشیده شده است. او از ادیبان نیمة دوم قرن هفتم آذربایجان در دستگاه چوپانیان قسطمونی روم بود.[23]

ـ زبده­اللغات: این اثر در سال 1255ه.ق. از سوی محمد رضابیگ در خوارزم تألیف شده است. یك نسخه از آن كه به سال 1257ه.ق. استنساخ شده، تحت شمارة (7569) در گنجینة نسخ خطی انستیتوت شرق­شناسی اكادمی علوم اوزبیكستان نگهداری می­شود.

ـ منتخب­اللغات: مؤلف این اثر محمد رضا بوده كه آن را به سال 1213ه.ق. در خیوق (خیوه) تاألیف كرده است. نسخه­یی از آن كه به سال 1254هجری كتابت شده، با شمارة (428) در گنجینة نسخ خطی انستیتوت شرق­شناسی اكادمی علوم اوزبیكستان موجود است.

– نصاب اعتماد: لغت منظوم در دو لغت فارسی و تورکی سروده شده، برای یاد گرفتن هردو زبان سودمند است. اثر شامل چهارصد بیت و چهار هزار لغت فارسی و تورکی است. این اثر در سال 1344 در تهران چاپ شده است. اعتماد در این کتاب لغت لهجه های مختلف تورکی را به موازات هم آورده و در پاورقی کتاب هم تویحاتی در باره آنها داده شده است.[24]

– زهزه الادب: این نصاب تورکی را شکرالله بن احمد به تقلید از نصاب اعتماد در سال 640 هجری به اتمام رسانیده است.

– فرهنگ منظوم چغتایی: این اثر یک نصاب تورکی چغتایی-فارسی است. یک نسخه دستنویس آن را «فاخر ایز» دیده، آن را در انقره، در «کنگره تاریخ تورک» به جهان علم شناساند. این اثر تاکنون به چاپ ترسیده است.[25]

ـ قاموس عثمانی: این اثر به نام «رسملی عثمانلی قاموس» (قاموس عثمانی مصور) یاد شده و از سوی گروهی از مؤلفان زیر نظر و با مقدمة علی سیدی به توركی عثمانی تألیف شده است. این اثر به سال 1324 ق. در استانبول به چاپ رسیده است. از این اثر نسخه های متعددی در كتابخانه های جهان وجود دادرد، از آن جمله شش نسخة آن در گنجینة نسخ خطی انستیتوت شرق شناسی اكادمی علوم اوزبیكستان نگهداری می­شود.

قاموس عثمانی اثر پرحجم بوده كه در آن حدود چهل هزار واژه و اصطلاح به ترتیب الفبایی جا به جا و توضیح گردیده است. از ویژه­گیهای مهم این اثر آن است كه واژه با تصویر مناسب توضیح گردیده و نیز هویت زبانی آنها با نشانة اختصاری ویژه مشخص شده است. در برخی موارد بویژه در صورتیكه واژه تنها دارای یك معنا باشد، در پهلوی توضیح توركی معادلهای عربی و فارسی آن نیز داده شده است[26].

نمونة چنین لغت مصور را در زبان اوزبیكی نیز بار نخست پروفیسور نظام الدین محمودوف و باقیجان توخلیوف تألیف كرده اند. این اثر به سال 1991 در تاشكند تحت نام «اوزبیك تیلی­نی اورگنه­میز» (زبان اوزبیكی را می­آموزیم) به چاپ رسیده است.

ـ فرهنگ المبسوط یا كه اصطلاحات الاطبا فی انتفاعات الاحباب: این اثر فرهنگ ویژة اصطلاحات طبی (اوزبیكی- اوزبیكی) بوده كه آن را باسط­خان بن زاهدخان شاشی مشهور به «باسط­خان طبیب» در 1942م. تألیف كرده است. ای اثر در واقع جلد سوم آثار طبی مؤلف بوده، در آن واژه ها فقط برحسب حروف اول ترتیب گردیده است. این فرهنگ در سال 2004 بكوشش دكتور محمود حسنی در تاشكند به نشر رسیده است.

افزون بر اینها فرهنگهای دیگری نیز توسط فراغی، نظرعلی، وامبری، رادلوف، گرهارد دورفر و دیگران در توضیح واژه های زبان توركی تألیف شده اند كه در اینجا معرفی همة آنها مقدور نیست.

به عنوان نمونه گفتنی است كه دانشمند تورك، دكتور علی فواد بیلكان، فهرست شماری از نسخ كتب برخی از كتابخانه های هندوستان را ترتیب    و طی مقالتی در مجلة «تورك دیلی» نشر كرده است كه بخش قابل ملاحظة فهرست نامبرده را كتب لغت توركی تشكیل می دهد.[27] همچنان، فهرستی از نسخ خطی و كتابهای لغت توركی كتابخانة «خدابخش» شهر «پتنه» هندوستان را خانم دلارام فیض الله یوا ترتیب نموده كه شامل (94) عنوان كتاب لغت و دستور زبان توركی است و آن را طی مقاله ای (به زبان روسی) در مجلة «اوزبیكستانده اجتماعی فنلر» به چاپ رسانیده است.[28]

نكتة دیگر درخور یادكرد در این موضوع یكی هم تألیف فرهنگهای دو زبانة (فارسی- توركی) است كه در توضیح واژه های فارسی به توركی اند. این فرهنگها نیز تعداد قابل ملاحظه ای را تشكیل می دهند كه ما چند اثر قدیم تر آن را در بالا ذكر كرده ایم.

با تصرف آسیای میانه از سوی روسیة تزاری و ورود زبان روسی در گسترة اداری و فرهنگی آن شمار زیاد فرهنگهای دو زبانة اوزبیكی ـ روسی، روسی ـ اوزبیكی و سایر لهجه های توركی تألیف شد كه از آن تعداد می توان از فرهنگ لازار بوداكوف (71 ـ 1869م.)، و. رادلف (1911 ـ 1893م.) و دیگران یاد كرد.[29]

در شرح واژه های آثار نوایی و سایر شاعران گذشته، دانشمندان اوزبیكستان  پارسا شمسی یف و ر. س. ابراهیموف، لغتنامه­ای اوزبیكی تألیف نمودند كه تحت عنوان «لغتنامة مختصر برای كمك به خواندن متن­های كلاسیك اوزبیكی» در سال 1953م. در تاشكند به چاپ رسید. همچنان لغتی به نام «علیشیر نوایی اثرلری لغتی» (لغات آثار علیشیر نوایی) در سال 1972 به نشر رسیده است.

و نیز لغتنامه ای در چهار مجلد در توضیح واژه­های آثار نوایی در اكادمی علوم اوزبیكستان زیر نظر پروفسور دكتر فاضلوف با شركت گروهی از مؤلفان تألیف شده كه تحت عنوان « فرهنگ توضیحی زبان آثار نوایی» طی سالهای (87 ـ 1983م.) در تاشكند از سوی نشریات « فن» به چاپ رسیده است.[30]

همچنان اثر دیگری بر همین نهج تحت عنوان «نوایی اثرلری اوچون قیسقه چه لغت» (لغت مختصر آثار نوایی) از سوی باتیربیك حسنوف تألیف شد و در سال 1993م. از سوی نشریات «فن» به چاپ رسید.

گفتنی است كه طی چند دهة اخیر، بویژه پس از استقلال جمهوری اوزبیكستان شمار زیاد فرهنگهای خرد و بزرگ اوزبیكی و دو زبانه (اوزبیكی- انگلیسی، عربی، آلمانی، توركی، فرانسوی،…)، عمومی یا اختصاصی در حجم های مختلف تألیف و نشر شده اند. بیشتر این فرهنگها بر اساس روشهای علمی فرهنگ نگاری تألیف نشده، بلكه فقط در برابر یك واژه، معادل آن در زبان اوزبیكی یا زبان دوم دیگر گذاشته شده است. در اینجا برشمردن و معرفی آنها میسر و مقدور نیست.

بایسته می­نماید تا راجع به فرهنگ اوزبیكی « اوزبیك تیلی نینگ ایضاحلی لغتی» (فرهنگ توضیحی زبان اوزبیكی) مختصر تذكری بدهیم. این فرهنگ در حال حاضر یگانه فرهنگ تألیف شده در حجم بزرگ و با ویژگیهای نسبی هماهنگ با معیارهای فرهنگ نویسی معاصر در اوزبیكستان شمرده می­شود. كار تألیف این فرهنگ در انستیتوت زبان و ادبیات اكادمی علوم جمهوری اوزبیكستان زیر نظر «ز.م. معروفوف» با شركت گروه مؤلفان به فرجام رسیده است. این فرهنگ دوجلدی بوده، در برگیرندة شصت هزار واژه، تركیب و اصطلاح است و به سال 1981م. در مسكو از سوی نشریات «زبان روسی» به چاپ رسیده است. این فرهنگ، آنگونه كه از نامش نیز پیداست، یك فرهنگ تشریحی است و در آن هر واژه با مثالهای متعدد از شاعران و نویسنده گان گذشته و معاصر و امثال و حكم، معنا و توضیح و به ترتیب الفبایی حروف اول، دوم، … قرار داده شده است. گفتنی است كه در حال حاضر در انستیتوت زبان و ادبیات به نام امیر علیشیر نوایی اكادمی علوم جمهوری اوزبیكستان، فرهنگ جامع اوزبیكی (حاوی حدود هشتاد هزار واژه، تركیب و اصطلاح) از سوی گروه مؤلفان در پنج مجلد در حال تألیف است.

یك فرهنگ تازة  (اوزبیكی- اوزبیكی) به نام «حاضرگی اوزبیك تیلی فعال سوزلری نینگ ایضاحلی لغتی» (فرهنگ توضیحی واژه های فعال زبان معاصر اوزبیكی) با اشتراك گروهی از مؤلفان تألیف شده كه در برگیر (1633600) واژه، تركیب و اصطلاح فعال زبان ادبی معاصر اوزبیكی است. در این فرهنگ هویت دستوری تعداد اندكی از واژه ها نشان داده شده، نه همة آنها. این فرهنگ به الفبای جدید لاتین اوزبیكی و با ترتیب الفبایی واژه ها از سوی دانشگاه دولتی اندیجان و مركز ترقیات اندیجان، به سال 2001م.، در تاشكند و در مطبعة «شرق» به چاپ رسیده است.


[2] شمیل، آنه ماری، در قلمرو خانان مغول، ترجمه فرامرز نجد سمیعی، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1386، ص28.

[3] سیری در تاریخ زبان و لهجه های تورکی، ص242.

73 چاووش (فصلنامه)، نشریة انجمن فرهنگی میرعلیشیرنوایی، دور دوم، 1380، شماره های 1-2، صص 42-43.

[5] ذ. ایشانچ، ع. كوهكن،  اوزبیك ادبیاتی فرهنگی (فرهنگ ادبیات اوزبیكی)، ص252-253.

[6] همان، ص253.

77 تاریخ ادبیات در ایران، ج 5، بخش1، ص 394.

78 همان، ص393.

79 چاووش (فصلنامه)، دور دوم، شماره های 1-2، صص 42-43.

80 همانجا.

81 همانجا.

82 بخاری، شیخ سلیمان افندی، لغت توركی چغتای و توركی عثمانی، مطبعة مهران، استانبول، 1298 ه. ق.

[13] سیری در تاریخ زبان و لهجه های تورکی، چاپ سوم، ص143.

[14] همان، ص 147.

[15] همانجا.

83 تاریخ ادبیات در ایران، ج 5، بخش1، ص 385 و برهان قاطع، مقدمه، صص صد و پانزده – صد و شانزده.

84 تاریخ ادبیات در ایران، ج 4، ص 113.         85 ایضاً همان اثر.

86 تاریخ ادبیات در ایران. ج 5، بخش1، ص 391- 392.

87 همان، ص392.

87 همان، صص 392- 393.     88 لغت شناسلیك تاریخی و قولیازمه لغتلر، صص 14- 15.

89  لغت شناسلیك تاریخی و قولیازمه لغتلر، ص 28.

[24] سیری در تاریخ زبان و لهجه های تورکی، ص271.

[25] فضولی، دیوان اشعار، تصحیح، تدوین و مقدمه دکتور حسین محمدزاده صدیق، نشر اختر، 1384، مقدمه، ص62.

90 تاریخ ادبیات در ایران، ج 3، بخش1، ص 285.  91 اوزبیك تیلی تاریخی گرمتیكه­سی (گرامر تاریخی زبان اوزبیكی)، ص 9.

92 تورك دیلی/ دیل و ادبیات دیرگه سی/، 1996م.، شماره 532، صص 1096-1104.

93 اوزبیكستانده اجتماعی فنلر (مجله)، تاشكند، 2003م.، شمارة 5، صص 69-71. (كپی هردو فهرست نامبرده و نیز نمونة اشعار مولانا لطفی هروی و سكاكی بخط اویغوری را دوست دانشمندمان  پروفیسور دكتور ایرگش عمروف در اختیار ما گذاشتند كه از لطف ایشان تشكر می كنیم)

94 اوزبیك تیلی نینگ ایضاحلی لغتی (لغت تشریحی زبان اوزبیكی)، ج 1، مقدمه، ص 5.

95 همان، صص 6-7.

یاداشت: به اطلاع دوستانیکه این اثر را کاملاً تعقیب میکنند، رسانیده میشود که بعضی از قسمت های این اثر در آرشیف بخش (زبان) قرار دارد.

safhaye 54

فدراسیون تورکان اوغانستان

یک پاسخ

  1. ba salam. yek soali khedmatetan dashtam. aya shoma doostan aghaye jahangir kereini az asatide zabane torki, torkology, ra mishenasid? bande az doostane samimiye ishan hastam vali az vaghti ke az torkiye raftand ertebati ba ishan nadaram
    agar betavanid be man email bezanid.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: