خان نشینی بزرگ اویغور


خان نشینی بزرگ اویغور و شهر “Kara – Balgasun” پایتخت این خان نشینی

اویغورها که چنان “Göktürk”ها از تورکهای هون آسیا می باشند، در سواحل اورهون و “selenga و حوالی دریاچه آرال اسکان گزیده بودند. اویغورها در قرن پنجم در این منطقه یک خان نشینی قدرتمند تاسیس نموده و “Şiciheen” را که لقب “erkin” را بر دوش می کشید به عنوان حکمران خود انتخاب کرده بودند، پسر وی “pusa” نام داشته و به او لقب “Alp iteber” یعنی، قهرمانی که به دولت خدمت می کند، داده شده بود. کلمه اویغور که به معنای اتحاد میباشد، نامی است که به جامعه متشکل از نه طایفه اوغوز و ده اویغور داده شده است.

اویغورها که در سال ۷۴۲ با یاری “Karluk”ها و “Basmıl”ها به اقتدار”Göktürk”ها پایان دادند، در سال ۷۴۴ نیز “Ötüken” ها را تحت حاکمیت خود درآورده و بدین ترتیب خان نشینی بزرگ اویغور را تاسیس نمودند.

“Kutlug Bilge Kül” اولین خاقان اویغور، “Kara – Balgasun” واقع در بخش علیای رودخانه اورهون را که در آن دوره از آن با نام “Ordu – Balıg” یاد می گردید، به عنوان پایتخت انتخاب کرده بود.

در آن دوره از دولت جدید اویغور با اتکا به آداب و سنن دوبت تورک، با عنوان “Bilge Kül Kağan” یاد شده و چنان “Göktürk”ها ، خاقانهای اویغورتنها نمایندگان خداوند بر روی زمین محسوب می شدند.

به همراه “Kara – Balgasun” پایتخت دولت اویغور که در “Ötüken” تاسیس یافته بود، “Nuşcan” علیا و یا “Barshan” علیا، “Bahvan” و “Koçu” از جمله شهرهای مهم این دولت محسوب می شدند. هر کدام از این شهرها در عین حال مرکز یک ایالت بوده و از سوی یک خان و یا خاقان که نماینده خاقان اویغور بود، اداره می گردید.

منابع تاریخی نشان می دهد که پیشرفته ترین این مراکز “Kara-Balgasun” بوده است. “Kara Balsagun” که یک مرکز مسکونی کوچک بود که بعد از انتخاب شدن به عنوان پایتخت به یک شهر بی نهایت زیبا و مرفه تبدیل گردید. از این رو نیز از آن با نام “Han Balık” که به معنای شهر خوانین میباشد، یاد می گردید. “Kara – balgasun” بعد از شکل گیری دین مانیهیزم به شکلی ریشه دار در اینجا، نه تنها از نظر سیاسی بلکه از نظر دینی نیز به صورت یک مرکز مهم درآمد. اهمیت مذکور “Kara – balgasun” تا فروپاشی دولت اویغور ادامه یافت.

“kara – balgasun” از نظر تجاری نیز یکی از شهرهای مهم اویغور ها محسوب می شد. این شهر در کنار رودخانه بزرگی که به سوی شرق جاری می گردید، تاسیس یافته بود. در این شهر بازارهای متعددی که دکانهایش از سنگ مرمر بودند، وجود داشت. شهر مذکور از سوی دیگر با باروهای مستحکم احاطه شده بود. شهر دارای ۱۲ دروازه آهنین بوده و سلحضورهای ترک از آنها حراست می کردند.

جغرافیدانان اسلام از “kara – balgasun” با نام “cinankes” یاد می کردند.

بعد از “Kutluk Bilge Kül Kağan” در سال ۷۴۷ پسرش “moyençur” خاقان بر تخت سلطنت جلوس نمود. در این دوره دولت بزرگ اویغور قدرت فوق العاده ای یافته ونخست در دوره زمامداری “moyençur” که تا سال ۷۵۹ ادامه یافت، دولت اویغور به اوج قدرت رسید. در ایندوره با چین روابط سیاسی مهمی برقرار گردیده و مضافا بر این جنگ معروف تالس نیز با این کشور در گرفته بود. بعد از شکست چینی ها در مقابل لشگریان اعراب با حمایت تورکهای “Karluk” در سال ۷۵۱، حوزه زراعی منطقه به دست اویغورها افتاد. به همراه این تحول مهم، اویغورها در این منطقه یک تمدن مسکونی بزرگی تاسیس نمودند. بعد از مرگ “moyençur” در سال ۷۵۹ پسرش خاقان “böğu” امور را در دست گرفت. چین در پی حملات تبتی ها از او طلب یاری نمود. وی نیز در سال ۷۶۲، “Lo-yang” پایتخت این کشور را نجات داد.

خاقان “Böğü” در خلال این لشگرکشی مدت مدیدی در چین اقامت گزیده و از نظر فکری از چینی ها تاثیر گرفت. وی در بازگشت به کشور، چهار راهب مانی را به همراه آورده و در نتیجه تاثیر پذیری از آنان، برای ترویج دین مانی آستین ها را بالا زد.

مانیهیزم از ترکیب مسیحیت، بودیزم و مزدائیزم شکل گرفته و از برداشتی که حس جنگاوری را تضعیف می نمود، برخوردار بود. مضافا بر این خوردن مواد غذایی تهیه شده از دامها را منع می نمود. از این رو با طرز زندگی اویغورها و کاراکتر عمومی ترکها مغایرت داشت.

“Böğü” خاقان اویغورها با لشگر کشی به چین مخالفت می ورزید. صدراعظم “Tung Bağa Tarkan” که نمی توانست خاقان را از این موضع منصرف سازد، او را به قتل رسانده و در سال ۷۷۹ اقتدار را در درست گرفت.

“Tung Bağa Tarkan” که دولتمردی مجرب بود، قرقیزها را شکست داده و مجددا به دولت خود ملحق ساخت. وی در پی ازدواج با یک شاهزاده چینی و در سایه پیوندهای خویشاوندی، برخی از اختلافات با چین را از میان برداشت.

خاقان “Kutluğ Bilge” در سال ۷۹۴ بر تخت سلطنت جلوس نمود. اویغورها در این دوره با تنش و اغتشاشات مختلفی دست و پنجه نرم می کردند. در آن اثنا خاقان “Kutluğ Bilge” برای یازی به چین وارد عمل شده، فقط در این امر موفق نشده و در نتیجه هرج و مرج در کشور اویغور جوانه زد. گرچه خاقانهای بعد از خاقان “Kutluğ Bilge” که در سال ۸۰۵ بدرود حیات گفت، در عرصه های تجاری و سیاست خارجی گامهای بزرگی برداشتند، باز هم تاثیرات دین مانیزم که با خاقان “böğü” شکل گرفت، تعمیق بیشتری یافت. اویغورها در نتیجه تاثیرات این دین، قدرت سابق خود را از دست دادند. قرقیزها نیز در آن اثنا تقویت یافته و ضمن تحت فشار قرار دادن منطقه اورهون، در سال ۸۴۰ با یک لشگر بزرگ وارد منطقه “Ötüken” ، خاکهای مقدس اویغورها شده و خاقان اویغور را به قتل رساند.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: