خان نشینی قازان


خان نشینی قازان در “İdil” و با نام دیگرش در شهر قازان واقع در سواحل رودخانه ولگا، از سوی “Uluğ Muhammed” پسر “Toktamış” یکی از حکام دولت “Altın Ordu” در سال ۱۴۳۷، تاسیس یافت. مرکز این خان نشینی شهر قازان بود. این منطقه امروزه شامل مناطق خود مختار تورک نشین تاتارستان، باش کردستان و چاوشستان واقع درداخل مرزهای فدراسیون روسیه می باشد.

“Uluğ” محمد خان بنیانگذار خان نشینی قازان که خود را به عنوان وارث خان نشینی “Altın Ordu” مشاهده میکرد، می خواست تا انسجام مجدد کشور تجزیه شده را تامین نماید. او با این هدف در سال ۱۴۳۹ به مسکو یورش برده و این شهر را تحت سلطه خان نشینی قازان درآورد. در پی مرگ ناگهانی “Uluğ” محمد خان در سال ۱۴۴۵ پسرش محمود خان و بعد از مرگ وی به سال ۱۴۶۲، پسرش خلیل و بعد نیز در سال ۱۴۶۷ ابراهیم خان، اداره کرد خان نشینی غازان را بر عهده گرفتند. در دوره حکمرانی ابراهیم خان آشوب و بلبشو آغاز گردیدو روسها با استفاده ازاین آشوب و بلبشو، در سال ۱۴۸۷ شهر قازان را تسخیر نمودند. روسها شهررا ویران ساخته وبه قتل عام بزرگی دست زدند.در طول این ویرانگریها، طوایف تورک چون تاتار، چاووش و “Çirmiş” ، قهرمانیهای زیادی از خود نشان داده و به مبارزه ادامه دادند.

مبارزه بر سر تاج و تخت در شهر قازان تا سال ۱۵۵۲ ادامه یافته و در این تاریخ خان نشینی قازان از سوی تزار روسیه از میان برداشته شد.

قازان که امروزه پایتخت جمهوری تاتارستان می باشد، قریب ۴۰۰ کیلومتر مربع وسعت داشته و یک میلیون و پانصر هزار نفر جمعیت دارد.این شهر درسمت چپ رودخانه “Volga İdil” و دو ساحل رودخانه “Kazanka” گسترش یافته است.

تاریخ قازان به سالهای ۲۰۰۰ قبل از میلاد مسیح می رسد. این شهر پلی مابین اروپا و آسیا محسوب شده و نقطه تلاقی دو تمدن مذکورمیباشد.

شهر قازان وارث مادی و معنوی تمدن اسلام محسوب می گردد. در این شهر تعدادزیادی مسجد و معابد متعلق به دیگر ادیان وجودداشته و به آن چشم انداز بی نظیری داده اند. سور و برج و باروهای و یا قلعه اندرونی که به جای قلعه قدیمی تاتار ساخته شده است و علی الخصوص مناره “Süyümbike” از جمله آثار تاریخی این شهر به شمار می روند. کاروانسرا، عمارتخانه ها و مساجدی که با دیوارهای رفیع احاطه شده اند، ارزش معماری این شهر را صد افزون ساخته اند. شهر قازان از نظر صنعت فلز کاری ، ساخت سلاحهای گرم و سرد، کشتی سازی، زرگری و سنگ تراشی در سطح بالایی قراردارد. حفریات باستانشناسی سالهای اخیر در حوالی کرملین و یا قلعه داخلی غازان نشان می دهد که معماری این شهر ویژگیهای پر احتشامی داشته است. شهر به علت نقش و نگار چینی و موزاییک های رنگارنگش منظره بسیار زیبایی دارد.

گشایش دارالتربیه قازان در قرن هجدهم در تبدیل این شهر به یک مرکز مهم فرهنگی نقش مهمی ایفا نموده است. آیین نامه این مرکز علمی در۱۴ ام ماه فوریه سال ۱۸۰۵ از سوی امپراطور آلکساندر اول تایید گشته و در همین روز نیز دانشگاه برنامه آموزشی خود را آغاز نموده است. شهر غازان که صاحب قدیمی ترین دانشگاه روسیه میباشد، درسال ۲۰۰۴، ۲۰۰ امین سالگرد تاسیس این دانشگاه را جشن گرفته است.

اکثر مساجد شهر غازان که تعدادشان به ۱۵ میرسد، از نظر معماری بسیار با ارزش بوده و دارای مکتب دینی میباشند. مدرسه محمودیه که آن را “Alimcan barud” اداره می کرد، در توسعه آموزش مابین خلق های تورکستان نقش به سزایی ایفا کرده است. کتب انتشار یافته در چاپخانه غازان تا روستاهای دوردست نیز انتقال یافته است. عبدالله “Tukay” یکی از شاعرانی است که به غازان مهر و علاقه فراوانی داشت و علاوه بر تورکستان در آناطولی نیز شهرت فراوانی دارد.

عبدالناصر “Kursavi” ، حسین فیض خانی، خیام ناصری، شهاب الدین مرجانی، موسی بیگی، عبدالشدید ابراهیم، هادی اطلسی، فاتح کریمی، عبدالله توکای، فاتح امیر خان، “Kerim Tinçur”، صدری مقصودی، یوسف “Akçura” ، “Ayaz İshaki”، “Bahal Taymaş” و سلطان قلی اف از جمله دولتمردان و نویسندگان نامی قازان محسوب می گردند.

هزارمین سالگرد تاسیس شهر قازان در ماه اوت سال ۲۰۰۵ جشن گرفته شد. این شهر امروزه از نظر اقتصادی، تجاری، علمی، صنایع و فرهنگ، یکی از مراکز مهم جهان محسوب می شود. با از میان برداشته شدن موجودیت خان نشینی غازان در سال ۱۵۵۲، “İdil” که در طول هزار سال یک رودخانه تورک به حساب می آمد، این ویژگی خود را از دست داد.

روسها در سال ۱۵۵۶ با پیشروی به سوی “İdil” ، آستراخان را تسخیر نموده و به خزر دست یافتند. سپس نیز تا قفقاز شمالی پیشروی کردند.

بدین ترتیب روابط میان روسیه و دولت عثمانی آغاز گردید. دولت عثمانی در صدد جانبخشی مجدد ه خان نشینی های غازانو آستراخان برآمده و از این رو در سال ۱۵۶۹ به آستراخان لشکر کشی کرد. فقط درسال ۱۵۷۱ در “İnebahtı” متحمل شکست سنگینی شده و در همان سال به قبرس لشکر کشید و بدین طریق تورکهای غازان با سرنوشت خود تنها ماندند.

تورکهای قازان، علی رغم اینکه ۳۶۵ سال دراسارت روسها به سر بردند، ولی شعور ملت بودن خود را از دست ندادند. آنان در چهارچوب این شعورملی، جنبش های فکری دردولت عثمانی را از نزدیک دنبال کرده و چه در این دولت و چه در جمهوری تورکیه، یاری های فراوانی به حیات سیاسی و فرهنگ تورک انجام دادند.

Bookmark and Share

2 پاسخ

  1. منطقهء در بامیان نیز بنام قازان میباشد اگر در باره تاریخ آن معلومات داشته باشید لطف نموده با ماه شریک سازید.

    تا احترام

  2. منطقهء در بامیان نیز بنام قازان میباشد اگر در باره تاریخ آن معلومات داشته باشید لطف نموده با ما شریک سازید.

    تا احترام

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: