هراتیان ایران را متهم به خرابکاری فرهنگی می کنند


مسوولان هرات ادعا دارند که در عقب سرقت آثار تاریخی و تخریب مکانهای تاریخی دست ایرانیان می باشد

شهر باستانی و زیبای هرات در غرب افغانستان که قرنها حیثیت مرکز فرهنگی را داشت، اکنون دچار آشفتگی می باشد 

این گفته یک زمان سرزبانها بود که در هرات پایت را هرطرف دراز کنی به یک شاعر اصابت می کند و تاریخ 3500 ساله آن مجموعه غنی از آثار و مکانهای تاریخی از خود بجا گذاشته که در سطح جهان مورد تمجید قرار گرفته است.

اما بقایای گذشته غنی هرات در اثر بی قانونی و ویرانی های سه دهه گذشته با خطر نابودی روبروست. مسوولان محلی تلاش دارند تقصیر را بگردن ایران باندازد، کشوری که درین اواخر روابط پیچیده ای با افغانستان داشته است.

به اساس احصائیه ی که ریاست حفاظت مکانهای تاریخی هرات جمع آوری کرده است، هرات پس ازانکه در سال 2004 در لیست مراکز میراث تاریخ جهان شامل شد، بیش از 100 مکان و اثر تاریخی اش را از دست داده است.

ایام الدین اجمل، رییس این اداره به آي دبليو پي آر گفت که مکانها و آثار تاريخی این شهر در جریان چند ماه گذشته بیش از معمول هدف قرار گرفته و زیان های شدیدی را متحمل شده است.

بگفته اجمل، 22 اثر تاریخی که تعدادی از آنها بیش از 3000 سال قدامت داشتند، از موزیم ملی هرات در جریان ماه سپتمبر گذشته بیرون شده اند. دوازده مکان تاریخی از جمله یک مسجد قدیمی و لوحه سنگ های یک قبرستان در جریان هفته های اخیر تخریب شده اند.

هرچند اجمل در مورد اینکه چی کسی ممکن است در عقب این سرقتها و خرابکاری ها قرارداشته باشد، حاضر نشد اظهار نظری بکند، اما مسوولان دیگر حکومتی مثل او محتاط نبودند. خشم آنان متوجه ایران بود، کشوری که از چندین سال بدینسو متهم به دخالت در امور افغانستان بوده است.

نعمت الله سروری، رییس دپارتمنت اطلاعات و فرهنگ هرات به آي دبليو پي آر گفت که انگیزه ایران برای این کار رقابتی در کسب مقام مرکز میراث فرهنگی جهان در یونسکو- سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل- می باشد.

او گفت: «تعدادی از حلقات و افراد در کشورهای همسایه که با ما فرهنگ مشترک دارند، میخواهند پروسه شمولیت ولایت هرات در لیست یونسکو را تخریب کنند.»

هرگاه مکانی درین لیست شامل شود، واجد شرایط دریافت کمک های مالی و پروژه های بازسازی می گردد. تاکنون در افغانستان، تنها بامیان و مناره های جام درین لیست شامل شده اند.

سروری گفت: «به اساس اطلاعاتی که ما داریم، اصفهان در ایران نیز برای شمولیت درین لیست نامزد می باشد. این موضوع گمانه هایی را بر انگیخته است که افراد معینی در ایران سرقت آثار تاریخی را برنامه ریزی کرده و در تخریب مکانهای تاریخی دست دارند.»

سروری با اشاره به دستبردی که در موزیم ملی هرات درین اواخر زده شده است، می گوید این کار بدون همکاری یک نیروی خارجی ممکن نیست.

او تاکید داشت که: «یک گروه فنی و ماهر خارجی در سرقتهایی موزیم ملی دست داشته است. داخل شدن در موزیم بدون حمایت یک کشور خارجی غیر ممکن است، زیرا موزیم تنها یک راه دخولی و چند سوراخ برای روشنایی در سقف می باشد. دزدیدن از چنین محلی نیاز به برنامه ریزی دقیق دارد.»

محمد کاظم سیف، مسوول دفتر روابط سیاسی در قونسولگری جمهوری اسلامی ایران در هرات، این اتهامات را بی اساس خواند.

او گفت: «اصفهان و هرات هرگز در رقابت قرار نداشته اند. شمولیت یا عدم شمولیت هرات در لیست میراث جهانی رابطه ای با شمولیت اصفهان درین لیست ندارد.»

او هرگونه دخالت در دستبرد موزيم را نیز مطلقاً رد کرد.

او گفت: «هر وقت مسوولین افغان در اجرای وظایف شان نا توان شدند، کشورهای همسایه و خارجیان را متهم به دخالت در امور افغانستان می کنند.»

مسوولان یونسکو در افغانستان از اظهار نظر درین مورد خودداری کردند.

فعلاً بیش از 1600 اثر تاریخی مربوط به دروه اسلامی و قبل از اسلام در موزیم ملی هرات وجود دارد. این موزیم در قلعه ی قدیمی موسوم به قلعه ی اختیار الدین واقع می باشد. مردم عوام اجازه ورود درانجا را ندارند.

محمد رفیق شهیر، رییس شورای غیر دولتی متخصصان در هرات، ایران را متهم به تلاش برای گسترش نفوذش بالای سیستم تعلیمی هرات نمود.

او گفت: «کشورهای همسایه تنها در تخریب و سرقت آثار تاریخی مان دخیل نمی باشند، آنان نفوذ شان را در سیستم تعلیمی نیز اعمال می کنند. نفوذ ایران بالای سیستم تعلیمی ما هر روز افزایش می یابد. مکاتب هراتی نصاب تعلیمی ایران را عملی می کنند.»

بشیر احمد طاهری، معاون رياست تعلیم و تربیه هرات تصدیق کرد که کتابهای ایرانی در مکاتب شهر استفاده می شوند. ولی او می گوید که این یک اقدام موقتی بوده و تا زمانی ادامه خواهد یافت که وزارت تعلیم و تربیه افغانستان کتاب های کافی برای تمام مکاتب چاپ کند.

او افزود: «تدریس چند کتاب و مضمون جمهوری اسلامی ایران باعث دخالت در سیستم تدریس ما نشده است. این امر از نظر محتوا نصاب تعلیمی افغانستان را نقض نمی کند.»

اما غلام فاروق حسینی، سخنگوی سازمان اهل سنت و جماعت در هرات که برای گسترش فرقه سنی تلاش می کند و با نفوذ ایران مخالف می باشد گفت، ایران نهادهای فرهنگی چون مکاتب خصوصی در قسمت های مختلف ولایت ایجاد نموده است.

او گفت: «اطفال درین مکاتب بجای فرهنگ افغانستان فرهنگی ایرانی تدریس می شوند».

حسینی در عین حال ادعا کرد که عده ای از مقامات در هرات فعالانه برای ایران کار می کنند. اما انور متین، سخنگوی والی هرات این ادعا را رد کرد و افزود که تعدادی از افراد بسیار علاقه دارند که مقامات حکومتی را متهم کنند درحالیکه اتهامات شان هیچ اساسی ندارند.

این مشاجرات ادامه مباحثاتیست که از چندی بدینسو آغاز شده است. درحالیکه مقامات ایرانی هرگونه عملکرد غیردوستانه را در افغانستان رد می کند، گزارشهای متعددی مبنی بر تسلیح و تمویل شورشیان طالب توسط ایران، به نشر رسیده است.

ایران که اکثریت مردم آن شیعه مذهب می باشند، ظاهراً مشترکات چندانی با طالبان عمدتاً سنی ندارد، اما تعدادی از صاحب نظران به این عقیده اند که ایران میخواهد با ایجاد دردسرهای بیشتر برای ایالات متحده در افغانستان، توان آن کشور را در حمله به ایران محدود سازد.

ایران همچنان بخاطر تلاش برای توسعه نفوذ فرهنگی اش در افغانستان، کشوری که با آن فرهنگ و تاریخ مشترک دارد، مورد انتقاد قرار داشته است. هرات و قسمت هایی از شرق ایران زمانی بنام خراسان یاد می شد و یکی از مناطق تحت قلمرو امپراطوری صفویان بود.

هراتیان به لهجه نزدیک به لهجه فارسی ایرانی صحبت می کنند و تعداد زیادی از آنان تلویزیون ایران را تماشا می کنند. تعدادی از مقامات ولایتی و شهری نگران اند که تفاوتهای فرهنگی میان دو کشور بیش از حد رو به کاهش است.

گزارش صادق بهنام در هرات

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: