هزاره ها، تورک تبار اند و زبان مادری شان در قدیم، تورکی بوده نه فارسی-5

بخش پایانی حتی تا هنوز در بین مردم اَزرَه، آناتومی بدن انسان با نام های که بیشتر منبع ترک – مغولی دارند، یاد میگردد که من مختصرا تعدادی ازین کلمات را که مربوط اعضای بدن انسان میباشند ذیلا آورده ام :  اِركَه : انگشتِ شصت.  اَلغَه = كفِ دست

هزاره ها، تورک تبار اند و زبان مادری شان در قدیم، تورکی بوده نه فارسی-4

بخش چهارم چارُوغ { çaruğ }: واژه ترکی چارُوق به معنی پا افزار چرمی، یک نوع کفش چرمی زمستانی چَبقُو { çāpqo }: واژه ترکی چَاپقُون به معنی کولاک، برف و باران توام با باد شدید چَلبُور { çālbur }: واژه ترکی چَیلبُور قمچین، افسار اسپ

هزاره ها، تورک تبار اند و زبان مادری شان در قدیم، تورکی بوده نه فارسی-3

بخش سوم  اما هزاره ها، از حدودا بیست و دو درصد واژه های ترکی – مغولی دیگری غیر از وام واژه های عام ترکی که در بالا ذکرش رفت، استفاده می کنند . این واژه های خالص ترکی، فقط و فقط در زبان هزارگی مورد استعمال داشته و دریافت معانی این واژه ها مختص به [...]

هزاره ها، تورک تبار اند و زبان مادری شان در قدیم، تورکی بوده نه فارسی-2

بخش دوم  این دلایل واضح می سازد که اجداد بومی هزاره ها، طی هزاران سال با مهاجرین ترک تبار آسیای میانه، اوغوز های مغلی، کوشانی ها، یفتلی ها، زاولی ها، شاران غرجستان، رتبيلان، كابلشاهان، قرلوق شاهان (طائفه سبكتگين )و… که همه بلا استثنا ترک تبار بودند، ممزوج گردیده و در نهایت قوم هزاره کنونی

هزاره ها، تورک تبار اند و زبان مادری شان در قدیم، تورکی بوده نه فارسی-1

بخش اول  انسان ها با توجه به محل های پراگنده زیستی و خصوصیات ظاهری و فیزیکی مثل استخوان اسکلیت و جمجمه، طرح صورت، شکل سر و رنگ پوست به نژاد های سفید و زرد و سیاه تقسیم بندی گردیده اند که به مرور زمان همین طبقه بندی ظاهری انسان ها، نام نژاد را بخود گرفته [...]

نقش احزاب در بازی قدرت

احزاب بمثابه نهادهای مدنی، خارج از حوزه کنترول و اقتدار دولت، در گردش مسالمت آمیز قدرت سیاسی نقش عمده و بارزی داشته و از دوام حاکمیت دولت اقتدارگرا و مخالف رشد و توسعه آزادی های مدنی جلوگیری بعمل میاورند . این در صورتی ممکن است که احزاب، با پشتیبانی مردم و ارایه طرح های اصولی [...]

پشتونوالی، یا سُونامی فرهنگ خشونت

این واقعیت غیر قابل انکار را باید در نظر داشت که «خشونت‌ورزی و خشونت‌پذیری نه برخاسته از غریزه که تابع یادگیری انطباق با شرایط اجتماعی و تعاملات گروهی است.»{1} به همین دلیل، علت گرایش به خشونت و احتمال بروز ناهنجارى هاى رفتارى در بزرگسالان را باید در مناسبات فرهنگی نامناسب و خشن جستجو کرد . زیرا در [...]

تاملی بر فرهنگ کوچیگری

بحث را با این پرسش آغاز میکنم که فرهنگ چیست ؟ » فرهنگ را میتوان به صورت مجموعه ای از آداب، رسوم، اخلاقیات، اعتقادات، ارزش ها و نماد هائی تلقی کرد که معمولا از طریق جامعه پذیری از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود»{1}. ادوارد تایلر TYLOR معتقد است که : » فرهنگ مجموعه پیچیده ای است که در برگیرنده دانستنی [...]

کوچی ها، مجرمین جنگی و متجاوزین به حقوق انسانی هزاره ها

«خدایا اَوغُون کوچی مِیایَه      نمیدانی دَه سَرمُو چِی مِیایَه ؟ اَگَه جایداد مُونَه از مُو بگیره    دیگه مالُومَه که هر چِی مِیایَه» با سرازیر شدن کوچی های تا دندان مسلح پشتون در منطقه دشت گوله در مرز خوات و دایمرداد و کجاب بهسود، بار دگر مردم مظلوم و خلع سلاح شده هزاره با خطر مرگ، [...]

نسبت «هویت ملی» با «هویت های متکثر قومی» در یک کشور کثیرالاقوام

درین اواخر شیونیستهای قبیلوی پروژه و طرح شناسنامه الکترونیکی را که در آن هویت قومی اقوام گوناگون کشور را از قلم انداخته و فقط به واژه ملت، آنهم «افغان» بسنده کرده است، را زیر دست گرفته و در واقع با این کارشان با یک تیر دوفاخته را بهم دوخته اند . اول انکار هویت های [...]

زندگی ازین نگاه

«زندگی زیباست زندگی آتشگه ی دیرینه پابرجاست گر بیفروزیش رقص شعله اش پیداست ور نه خاموش است و خاموشی گناه ماست»  «دکارت» زیستن را منوط به اندیشیدن کرده میگوید : «من می اندیشم، پس هستم».

رعایت حقوق قومی، خود به معنی رعایت موازین حقوق بشری نیز میباشد

خوشبختانه در دنيای ديجيتالی و بهم پيوسته کنونی، گسترش ارتباطات و تسریع فرآیندهای جهانی، در خلقِ هويت خواهى و آگاهي جمعي در ميان مليت ها و اقوام جهان کمک درخوری کرده و منتج به رشد گرافِ شعور و بینش سیاسی اقوام گردیده است . از آن جائیکه هویت، اصالتِ خاستگاه و تعلقات بومی، فرهنگی، نژادی [...]

سخنی چند پیرامون پیدایش جشن باستانی نوروز

از زمانه های کهن و باستانی، انسانهای که در نیم کره شمالی زمین زندگی می کردند به شیوه های گوناگون، نوزایی طبیعت و شروع فصل زیبا و فرحبخش بهاری را در اولین روز سال به سور نشسته و آغاز بهار پرشکوه و زنده شدن دوباره طبیعت را جشن گرفته و به شکرانه این تحول طبیعی، [...]

میراث های ماندگار رهبر شهید بابه مزاری

هر انسان در صحنه زندگی نقش اول را مبتنی بر سناریوی خلقت بازی می کند که کیفیت بازی و نوعیت اجرای او، ارتباط مستقیم به آگاهی و توانائی اش از نقشی که ایفا می کند، دارد . هر که آگاهتر بر این نقش، کیفیت اجرا نیز عالی تر و ماندگارتر و قطعا مردم، اجرا های عالی [...]

طالبان و اندیشه واپسگرایانه از اسلام و پشتونوالی

در اوائل تعدادی از مسلمانان به این نظر بودند که اقتدا به مسلمانان سابق (صدر اسلام) و بازگشت به گذشته، آنان را همچون مسلمانان صدر اسلام پاک و بی آلایش بار آورده و زمینه رشد و شگوفائی اسلام را فراهم میسازد . اما متاسفانه بعد ها با رشد این تفکر، فرقه ای در جهان اسلام [...]

مدنیت های باشکوه باستانی، قبل از هجوم به اصطلاح آریائی ها – قسمت سوم

بخش پایانی موهنجودارو و هاراپا : در تحقیقاتی که باستان شناس انگلیسی آقای سر جان مارشل روی اثار به دست آمده از » موهنجودارو » در پاکستان و» هاراپا «در بلوچستان انجام داد به این نتیجه دست یافت که پیش از هجوم آریائی ها، حوالی چهار هزار سال قبل از میلاد، درین مناطق و حتی [...]

خواهر ! برادر ! غرق دلتنگی افشار شوید

شب بیست و دوم دلو، شبِ دیجور و ظلمت سهمگین فاجعه خونین افشار و موسم یاد تراژیدی هولناک نسل کشی هزاره ها فرارسیده است . دلم میخواهد که درین شب ظلمانی، یاد شهیدان بخون آرمیده ی افشار را فریاد زنم . میخواهم از شهیدان افشار و مظلومیت سرخ رنگ آنان بنویسم . اما از شدت [...]

مدنیت های باشکوه باستانی، قبل از هجوم به اصطلاح آریائی ها – قسمت دوم

بخش دوم در گذشته، مردمان جهان بر اساس نظریات باستان شناسان، حوزه رود نیل را مهد تمدن اولیه جهان که خالق آن مصری ها بودند، میدانستند. اما با گذشت زمان این نظریه با کشف تمدن سومری ها در بابل(بین النهرین) مهر باطل شد خورده و همه محققین و باستان شناسان متفقا تمدن «سومری» ها را [...]

مدنیت های باشکوه باستانی، قبل از هجوم به اصطلاح آریائی ها – قسمت اول

بخش اول اولا به شهادت تاریخ، تیوری آریائی ها و مهاجرت آنان از شمال اروپا به شمال ایران کنونی، بین النهرین، آسیای میانه، خراسان قدیم(افغانستان و قسمت شرقی ایران کنونی) و هندوستان، افسانه ای بیش نبوده و در حقيقت برگرفته از اندیشه فاشيسم اروپايي در اواخر قرن نوزدهم میلادی میباشد که توسط اشخاصی چون ارتودو [...]

تثبیت فرهنگ دموکراسی در زمینه ذهن مردم – قسمت دوم

من در بخش اول این مقاله نوشته بودم که دموکراسي بر مبانی و پایه های استوار است که می توان آن را «فرهنگ دموکراسی» نامید و در کشوری مثل افغانستان که این مبانی (فرهنگ دموکراسی) توسعه نیافته و مردم مبتنی بر ارزش های این فرهنگ، آموزش های لازم را ندیده اند، چگونه مي توان انتظار [...]

تثبیت فرهنگ دموکراسی در زمینه ذهن مردم – قسمت اول

بخش اول این بحث در بین نخبگان مطرح است که آیا نخست، فرهنگ دموکراسی که همانا پلورالیزم و آزادی و عدالت و تسامح و …میباشند در جامعه تحقق یابد تا بعدا این ارزش ها، خود زمینه ساز حاکمیت مناسبات دموکراسی در کشور گردند؟ و یا بر عکس، در قدم اول با زور و کودتا و [...]

تاملی گذرا بر حماسه عاشورای حسینی

عاشورای حسینی با آن حال و هواي معنوی و انسان سازش از راه رسید . بار دگر رایحه عطر خون حسين (ع) و یاران آزاده اش که در صحرای « تَف » برای تحقق ارزش های الهی و پاسداری از عدالت و انسانیت و آزادی ریخته شده بود، مشام جان آزادگان و ظلم ستیزان را [...]

حج، آهنگ انسان خداگونه بر مدار خدامحوری

خواهی که تو را کعبه کند استقبال مایی و مَنِی را به منا قربان کن «مولوی» حج، به معنی آهنگ و قصد است . حج یعنی قصد در راهی است دوامدار و حرکتی است در جهت کمال لایتناهی و هجرتی است ابدی از » از خانه خویش » به » خانه خدا » . زمانیکه [...]

بازخوانی حماسه عبدالخالق هزاره به بهانه هفتاد و هفتمین سالروز شهادتش

حدودا سی و هشت خزان از بیداد عبدالرحمن جابر و قتل عام، اسارت و تبعید هزاره ها گذشته بود . اما هنوز عطش خشم و کینه و تنفر و بیداد شئونیست های عظمت طلب فروکش نکرده و تاریکی و وحشت فراگیر ناشی از حاکمیت استبداد و جور و خفقان، بر روح و روان انسانها، حاکم و [...]

مقوله «ملت افغان» یا یک غلط مشهور

در افغانستان متاسفانه یک غلط مشهور جا افتاده و آن مقوله «ملت افغان» میباشد . در حالیکه مردم افغانستان از اول تاریخ سیاسی کشور تا کنون، اصلا حاکمیت ملی را تجربه نکرده اند تا باالتبع ملت داشته باشند . در حالیکه ملت يک مجموعه ى بزرگ از اتحاد مجموعه ھاى کوچکتر در يک نظام سياسى [...]

آشنائی با قواعد بازی جهت راهیابی در قدرت

اصولا روابط انسانی مملو از بازی قدرت است و قدرت پارامترهای گوناگون دارد که تدوین راهبردها و رهیافت های سیاسی برای مشارکت در قدرت از فاکتور های عمده آن محسوب میشوند. بدین لحاظ سیاست راه رسیدن به قدرت تلقی شده و مبارزه برای کسب و راهیابی به قدرت سیاسی یکی از موضوعات اصلی هر جامعه [...]

منشاء نژادی، قدامت تاریخی و وجه تسمیه اَزرَه ها: بخش نهم

استاد جاوید و همکارش آقای عمر صالح نیز معتقدند که هزاره ها قبل از هجوم لشکریان چنگیز خان جزء ساکنان اولیه افغانستان کنونی بودند .»این طایفه (هزاره) از اقوام اصیل و بومی این سرزمین اند که قبل از مغول (چنگیز) بنام «غَرزَه» یعنی غرجستانی معروف بوده اند و سلسله شاهان غور و شاهان بامیان از [...]